بهرام رحمانی: اعدام‌های علنی و مخفی به اصطلاح « مرگ‌های خاموش» در زندان‌های حکومت اسلامی ایران!

سونامی مرگ در زندان‌های حکومت اسلامی ایران، در جریان است. فاجعه‌ای که هر آن قربانی می‌گیرد و این مرگ خاموش زندگی زندانیان را از هر گروه و سازمان و جریان، از سیاسی تا عادی تهدید می‌کند. در واقع اگر یک زندانی عادی یا سیاسی در زندان جان خود را از دست می‌دهد، آن که مقصر اصلی است حکومت، دستگاه قضایی و به‌طور مشخص سازمان زندان‌ها هستند که باید در ارتباط با این فجایع و مرگ خاموش زندانیان در زندان‌ها پاسخ‌گو باشند. پاسخی که در این سی و هفت کسی نداده است. یعنی برای سران، مقامات و مسئولین حکومت اسلامی ایران مهم نیست که چه فجایعی در زندان‌ها روی می‌دهد! ….

——————————————————————-


اعدام‌های علنی و مخفی به اصطلاح « مرگ‌های خاموش» در زندان‌های حکومت اسلامی ایران!

بهرام رحمانی
bahram.rehmani@gmail.com

در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی در چهل سال گذشته، تنها شکنجه، تجاوز، مرگ‌‌ها مشکوک در زندان‌ها و اعدام در جریان نبوده، بلکه در برخی مواقع مامورین اطلاعاتی و سربازان گمنام امام زمان، سوژه مورد نظر خود را در گوشه‌ها منازل و یا کوچه و خیابان و بیابان‌ها به فجیع‌ترین شکلی به قتل رسانده‌اند. تنها تعدادی از کسانی که معروف و شناخته شده بوده‌اند هم چون پروانه و داریوش فروهر، محمد مختاری، محمدجعفر پوینده، مجید شریف، حاجی‌زاده، زال‌زاده و… در سطح وسیعی در رسانه‌ها آمده است. در حالی که شاید هر لحظه و هر روز مامورین اطلاعاتی حکومت اسلامی و سایر مسئولین این حکومت جانی و متجاوز و مافیایی، دست به جنایت و تجاوز می‌زنند و اطرافیان قربانیان آن‌ها نیز از ترس صدای‌شان در نمی‌آید. در این مطلب به نمونه‌‌هایی از این جنایات در زندان‌ها و بیرون از آن اشاره می‌شود.
ایران در مجازات اعدام پس از چین رتبه دوم را دارد. البته اگر این مجازات به نسبت میزان جمعیت سنجیده شود، قطعا حکومت اسلامی ایران، دارای رتبه اول است. به عبارت دیگر می‌توان گفت نام حکومت اسلامی و دستگاه قضایی آن با مرگ، چه رسمی به‌صورت اعدام و و دار زدن انسان‌ها در خیابان‌ها و چه مخفی و غیر رسمی و مرگ زندانیان در زندان به نام‌ها «مرگ‌های خاموش»، «قتل‌های مشکوک»، «اعدام خاموش» و… معروف شده است.
مسئله مرگ زندانیان در زندان‌های ایران امری است که هر بار و پس از مرگ یک زندانی در جامعه مطرح می‌شود، مدتی بر سر آن بحث و جدل و اعتراض در داخل و خارج کشور صورت می‌گیرد و بعد با گذشت زمان آن مورد خاص، به‌فراموشی سپرده می‌شود تا دوباره مرگ دیگری در زندان رخ دهد و رسانه‌ها و اپوزیسیون بدان بپردازند و مسئله را دوباره مطرح کنند. این قتل‌های زنجیره‌ای و مدوام در زندان‌ها، نشان می‌دهند که که برای سیستم قضایی حکومت اسلامی ایران، مرگ زندانی امری کاملا طبیعی است و این سیستم بدون این‌که کوچک‌ترین مسئولیتی در قبال جان زندانیان و سلامتی ایشان برای خود قائل نیست. مقامات قضایی و زندان‌های حکومت اسلامی به بهداشت زندان‌ها و زندانیان کم‌ترین اهمیتی نمی‌دهد و حتی از درمان زندانیان بیمار جلوگیری می‌کنند تا در زندان جان بسپارد. یا پس از آزادی از زندان به دلیل رشد بیماری‌های زندانی و دیر آغاز شدذن درمان، جان خود را از دست می‌دهند مانند محمد جراحی که اخیرا جان سپرد در زندان به بیماری سرطان مبتلا شد اما از درمان وی جلوگیری کردند. و زمانی او را آزاد کردند که دیگر راه درمانی چندانی باقی نمانده بود و در نتیجه وی جان باخت. عدم رسیدگی نسبت به زندانی بیمار، به عاملی برای مرگ خاموش و یا اعدام خاموش ایشان بدل شده است.
علاوه بر غیر بهداشتی بودن زندان‌ها و تراکم زندانی، عوامل دیگری نیز در بیماری و مرگ زندانی تاثیر به سزایی دارد مانند راه‌اندازی دستگاه‌های پارازیت‌انداز که به‌نام اخلال در امواج تلفن‌های همراه در برخی زندان‌ها‌(برای مثال زندان رجائی شهر) را که خود موجب بیماری‌های عصبی مختلف، سرطان و فشارهای عصبی و سردردهای ممتد و … می‌شود و یا عدم دادن مرخصی و یا آزاد کردن زندانیانی بیماری که توان تحمل حبس ندارد دقیقا فجایعی هستند که می‌توان آن را قتل خاموش زندانیان و یا اعدام خاموش در زندان نامید!
به این ترتیب، حق حفظ جان، حق زنده ماندن و حق زندگی کردن که از حقوق اساسی انسانی است و هیچ دولتی حق دریغ کردن آن را ندارد اما حکومت اسلامی این حق مسلم انسانی را به کلی زیر پا گذاشته است.

1032

ایران در مجازات اعدام، پس از چین رتبه دوم را دارد. البته اگر این مجازات به‌نسبت میزان جمعیت سنجیده شود، قطعا ایران به‌رتبه اول خواهد رسید. در ایران تحت حاکمیت جمهوری اسلامی، زندانی هیچ حقی ندارد. او نه حق دفاع دارد و نه حق داشتن وکیل مدافع. تاکنون هزاران زندانی سیاسی در زندان‌های حکومت اسلامی ایران، در داداگه های دو سه دقیقه محاکمه شده و بلافاصله به‌دست جوخه‌های مرگ سپرده شده‌اند. تنها در سال ۱۳۶۷، با پایان جنگ ایران و عراق با فرمان خمینی رهبر وقت حکومت اسلامی، و به گفته آیت‌الله منتظری، جانشین آیت‌الله خمینی، بیش از چهار هزار زندانی سیاسی را در طول دو ماه اعدام کردند.
مرگ مشکوک زندانیان، به ویژه در زندان‌های اوین و رجایی‌ شهر، بی‌داد می‌کند. برخی از نهادهای مدنی مدافع حقوق زندانیان، این مرگ‌های مشکوک را به درستی «قتل‌های خاموش» نام نهاده‌اند.
بنا به گزارشات منتشر شده، زندان‌های ایران پر از زندانیان بیماری هستند که کم‌ترین توجه پزشکی به آنان می‌شود. وضعیت زندانیان بیمار در زندان‌ها بسیار اسف‌بار است. در میان زندانیان بیمار، کسانی هستند که به‌شدت به‌خدمات پزشکی بیش‌تر و مراقبت‌های ویژه نیاز دارند. اما مسئولین و زندان‌بانان حکومت اسلامی، آگاهانه به‌وضعیت حاد جسمانی آنان و اعزام‌شان به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مجهز در خارج زندان‌ها، کم‌ترین اهمیتی نمی‌دهند.
به این ترتیب، مسئله مرگ زندانیان در زندان‌های حکومت اسلامی ایران، امری رایج است. انگار این سیاستی است که برای سیستم قضایی حکومت اسلامی ایران، امری کاملا طبیعی‌ست. چرا که این سیستم، بدون این که کوچک‌ترین مسئولیتی در قبال جان زندانیان و سلامتی ایشان برای خود قائل باشد، با عدم رسیدگی خود به عاملی برای مرگ خاموش و یا اعدام خاموش زندانیان سیاسی بدل شده است. برای مثال، ایجاد و راه‌اندازی دستگاه‌های پارازیت‌انداز که به‌نام اخلال در امواج تلفن‌های همراه در برخی زندان‌ها‌(مثلا زندان رجائی شهر) را که خود موجب بیماری‌های عصبی مختلف، سرطان و فشارهای عصبی و سردردهای ممتد و … می‌شود. یا عدم دادن مرخصی و یا آزاد کردن زندانیانی که توان تحمل حبس ندارند و حتا برخی حکم رسمی و قانونی عدم تحمل کیفر دارند  اما با این وجود آزاد نمی‌شوند.
در میان زندانیان جان‌باخته در زندان‌ها، کسانی نیز وجود دارند که هیچ‌یک از این شرایط را شامل نمی‌شوند، بلکه تنها برای حضور در یک راه‌پیمایی اعتراضی و یا مسالمت‌آمیز، عکس‌برداری از تجمعات مختلف، وبلاگ‌نویسی، نامه به سران حکومت اسلامی و یا به دلیل همراهی دختر و پسری در خیابان، محکوم به‌حبس شده و سپس در زندان به‌دلایل مشکوک جان خود را از دست داده‌اند.
حتا برخی مواقع خبرگزاری‌های وابسته به حکومت نیز علت مرگ برخی از این زندانیان در زندان‌ها و بازداشتگاه‌های حکومت اسلامی ایران نیز «خودکشی» و یا «مرگ طبیعی» اعلام شده است.
در ادامه این مبحث، ضمن اشاره به آمار بالای اعدام‌ها در ایران و گزارش نهاهای بین‌المللی و داخلی ایران، نگاهی به سال‌های می‌اندازیم و نمونه‌هایی از مرگ‌های مشکوک و خاموش درون زندان‌های حکومت اسلامی ایران را بررسی می‌کنیم. لیستی که قطعا کامل نیست و تنها به نمونه‌هایی اشاره دارد.

1033

«مرگ‌های خاموش در زندان‌های حکومت اسلامی ایران»!
در این مورد، تنها به‌سال‌های اخیر نگاهی بیاندازیم و لیستی از مرگ‌های خاموش درون زندان را به‌پیش چشم بیاوریم. لیستی که قطعا کامل نیست و ما تنها به‌نمونه‌هایی از این فجایع اپاره داریم.

* علی‌اکبر سعیدی سیرجانی پژوهشگر و نویسنده ایرانی که به‌قلم او چندین نامه انتقادی خطاب به‌خامنه‌ای نیز منتشر شده است، کسی بود که مقامات امنیتی و اطلاعاتی حکومت اسلامی ایران در آذرماه ۱۳۷۳ اعلام کردند در اثر «ایست قلبی» در زندان جانش را از دست داد.
نامه‌های انتقادی سعیدی سیرجانی به خامنه‌ای، به‌گفته ناظران پاسخی هم از سوی رهبر حکومت اسلامی دریافت کرده بود که او را مرتد خوانده بود. در حکومت اسلامی که برای بسیاری از زندانیان با همین اتهام مشخص حکم اعدام صادر می‌شد، برای سعیدی سیرجانی اما در هیچ دادگاهی این حکم را صادر نکردند اما در مقابل جسد وی در حالی ده ماه پس از دستگیری به‌خانواده‌اش تحویل داده شد که مقامات امنیتی از آن‌ها تعهد گرفته بودند تا درخواست کالبد شکافی نکنند و در مراسم تشییع و ترحیم او نیز از حضور فعالان سیاسی ممانعت به‌عمل آورند.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی در سال ۱۳۷۵، سلسله برنامه‌هایی با عنوان «هویت» در نقد و حمله به‌روشنفکران و نویسندگان را پخش کرد که در این برنامه‌ از اعترافات تلویزیونی سعیدی سیرجانی نیز در کنار اعترافات سایر روشنفکران استفاده کرده بود که نشان می‌داد او از نامه‌ها و نوشته‌های انتقادی خود علیه حکومت اعلامِ برائت می‌کرد.
همان زمان گفته شد که این برنامه با همکاری صداوسیما، سعید امامی بازجوی وزارت اطلاعات و بخش‌هایی از دست‌اندرکاران روزنامه کیهان تهیه شده بود. بسیاری از صاحب‌نظران مرگ سعیدی سیرجانی در زندان را آغاز سلسله قتل‌های مربوط به‌نویسندگان و روشنفکران که معروف به‌قتل‌های زنجیره ای شده بود از جمله ترور محمد مختاری شاعر و نویسنده، محمدجعفر پوینده نویسنده و مترجم و…، از فعالین جمع مشورتی کانون نویسندگان می‌دانستند.
پرونده مربوط به‌مرگ سعید سیرجانی اگرچه بازتاب بین‌المللی بسیاری یافت اما جنازه‌اش شبانه به‌خاک سپرده شد. اسناد پزشکی گواهی می‌دهد وی بر اساس گفته مقامات زندان بر اثر ایست قلبی فوت کرده است. اما این اسناد هیچ‌گاه در اختیار خانواده سیرجانی قرار نگرفت و این پرونده مختومه شد.

* سعید امامی‌ (معروف سعید اسلامی)، یکی از مدیران بلندپایه وزارت اطلاعات حکومت اسلامی بود که از او به‌عنوان عامل اصلی قتل‌های زنجیره‌ای نام برده می‌شد. اما او پس از افشای این قتل‌ها در سال ۱۳۷۷ دستگیر و سپس محمد نیازی، دادستان وقت مجتمع قضایی نیروهای مسلح با انتشار اطلاعیه‌ای اعلام کرد سعید امامی در زندان اوین و با خوردن داروی نظافت خودکشی کرده‌ است.
پیش از آن که قتل‌های زنجیره‌ای آغاز شود نامه‌ای از سعیدی امامی در روزنامه سلام وابسته به‌جناح «اصلاح‌طلبان» حکومتی منتشر شده بود که بر اساس این نامه، سعید امامی خطاب به وزارت اطلاعات نوشته بود که علاوه بر مدیرمسئول روزنامه‌ها، خود نویسندگان نیز باید در مورد مطالب منتشر شده شان در نشریات پاسخ‌گو باشند. نام محمد مختاری نیز در کنار نام چند نویسنده دیگر در این نامه درج شده بود که بعدها محمد مختاری در پروژه قتل‌های زنجیره‌ای کشته شد، روزنامه سلام به‌خاطر انتشار این نامه بسته شد و اعتراض‌های دانشجویی که به دنبال بسته شدن روزنامه سلام در کوی دانشگاه آغاز شده بود نیز منجر به‌خشونت رخ داده شده در حوادث کوی دانشگاه و کشته و زخمی و زندانی شدن شمار زیادی از دانشجویان شد.
بعدها فیلمی از مراحل بازجویی همسر سعید امامی منتشر شد که بازجوها با آزار و اذیت جنسی، همسر این مدیر بلندپایه وزارت اطلاعات را مورد شکنجه قرار داده بودند.
سعید امامی در دوره رفسنجانی، معاون فلاحیان وزیر اطلاعات وقت بود که در دوره ریاست جمهوری خاتمی نیز در پست خود باقی مانده بود. در دوره ریاست جمهوری رفسنجانی و خاتمی، ده تن از فعالین سیاسی و فرهنگی در داخل ایران و خارج کشور توسط مامورین اطلاعاتی – امنیتی حکومت اسلامی ترور شدند.
سه تن از رهبران مسیحی ایران در سال ۱۳۷۳، توسط ماموران وزارت اطلاعات حکومت اسلامی به قتل رسیدند. ابتدا انگشت اتهام در طی یک نمایش تلویزیونی به‌سوی سازمان مجاهدین خلق نشانه رفت. مقام‌های امنیتی در آن زمان با ترتیب دادن نمایش امنیتی اعترافات، سه دختر جوان را به عنوان عضو سازمان مجاهدین خلق مسئول این قتل‌ها اعلام کردند. در واقع آن سه زن زندانی بودند اما در زندان با مقامات امنیتی همکاری کردند. ولی بعد از دستگیری سعید امامی و همکارانش مشخص شد که قاتلین، همان کادرهای وزارت اطلاعات هستند. اکنون یکی از این سه زن در استکهلم زندگی می کند و در یکی از رادیوهای محلی بدون ذکر نام با عنوان زندانی سیاسی سابق گفتگو کرده‌اند.
در سال ۱۹۹۳ کشیش مهدی دیباج در ساری، به اتهام ارتداد فطری به اعدام محکوم شد. مهدی دیباج در سال ۱۹۹۳‌‌(۱۳۷۲) در دادگاهی در ساری محکوم به مرگ  شد. جامعه مسیحیان ایران، به ویژه کشیش هایک هوسپیان مهر برای نجات او تلاش بسیار کرد و کشیش هوسپیان، رهبر کلیساهای جماعت ربانی با راه‌اندازی کمپین‌های بین‌المللی و جلب نظرمسیحیان و افکار عمومی جهان نقش موثری در آزادی کشیش دیباج برعهده گرفت. سرانجام کشیش دیباج پس از ده سال حبس در ۲۴ دی ماه  ۱۳۷۳ آزاد شد.
اما سه روز پس از آزادی دیباج، کشیش هایک هوسپیان در راه فرودگاه مهرآباد ناپدید شد. خانواده او پس از ۱۱ روز تلاش بی‌امان برای یافتن کشیش، سرانجام جسد مثله شده او را که با ۲۶ ضربه چاقو پاره شده بود، از سردخانه پزشکی قانونی تحویل گرفتند. قاتلان روی سینه او و درست بر قلبش حفره‌ای عمیق با آلتی برنده سوراخ کرده بودند.
شش ماه پس از قتل کشیش هایک، کشیش طاطائوس میکائیلیان، رییس شورای کشیشان پروتستان،  پس از ترک خانه در تهران ناپدید شد و چند روز بعد پسرش برای شناسایی جسد او که  با شلیک چند گلوله به سرش به قتل رسیده بود، احضار شد. قاتلان روی جنازه کشیش میکائیلیان بر تکه کاغذی نشانی جسد کشیش مهدی دیباج را قرار داده بودند.
جسد مهدی دیباج، کشیش کلیساهای جماعت ربانی، که بر اثر ضربه‌های چاقو از پا درآمده بود، در جنگل های اطراف کرج پیداشد.
کشیش مهدی دیباج، اوایل سال ۱۹۸۵ میلادی دستگیر و به جرم ارتداد روانه زندان گردید. پس از گذراندن ۹ سال و ۲۷ روز در زندان به سبب فشارهای بین‌المللی و بدون کوچک‌ترین توضیحی از زندان آزاد شد.
پنج ماه پس از آزادی در ۲۴ ژوئن ۱۹۹۴ میلادی برابر با ۱۳ تیر ۱۳۷۳ توسط عده‌ای ربوده شد و چند روز پس از آن مامورین وزارت اطلاعات خبر پیدا شدن جسد بی‌جان وی را منتشر کردند. چهار سال بعد یک منبع آگاه اعلام کرد که مهدی دیباج توسط مامورین وزارت اطلاعات کشته شد.

1034

* عبدالرضا رجبی، به اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق در سال ۱۳۸۰ پس از یک درگیری مسلحانه و در حالی بازداشت شد که مورد اصابت ترکش نارنجک قرار گرفته بود. او ابتدا از سوی دادگاه انقلاب به اعدام محکوم شد اما پس از چندی محکومیت او با یک درجه تخفیف به حبس ابد تبدیل شد. عبدالرضا رجبی دوران محکومیت خود را در زندان دیزل آباد کرمانشاه، و بند ۳۵۰ زندان اوین و پس از آن اندرزگاه ۸ این زندان گذراند.
وی در ۷ آبان ۱۳۸۷، از زندان اوین به گوهردشت‌(رجایی شهر) منتقل شد و همان شب خبر مرگ این زندانی اعلام شد. به‌گفته اعضای خانواده این زندانی سیاسی، ساعتی قبل از مرگ تماس تلفنی کوتاهی از بند قرنطینه زندان گوهردشت با آن‌ها داشته اما این مکالمه ناتمام قطع شده، و پس از آن خبر مرگ عبدالرضا رجبی به اطلاع خانواده‌اش رسیده است.
این زندانی سیاسی در هنگام مرگ ۴۶ سال داشت و جنازه او تحت تدابیر امنیتی به زادگاهش منتقل و به‌خاک سپرده شد. مقام‌های قضایی توضیح بیش‌تری درباره علت مرگ او ارائه نکردند.

1035

* زهرا کاظمی خبرنگار ۵۴ ساله کانادایی- ایرانی تبار بود که در زمان اعتراضات دانشجویی سال ۱۳۸۲، به‌جرم عکس‌‌برداری حین تجمع برخی از خانواده‌های زندانیان در مقابل زندان اوین، بازداشت شد و سپس در زندان جان خود را از دست داد.
سعید مرتضوی، دادستان عمومی و انقلاب وقت تهران همان زمان به‌رسانه‌ها گفته بود که زهرا کاظمی متهم به‌عکس‌برداری از اماکن و مناطق ممنوعه و ارسال آن برای سرویس‌های اطلاعاتی بی‌گانه بوده‌ است.
در دیگر سو، مرگ این خبرنگار زن منجر به تشکیل کمیته‌ای ویژه در دولت سیدمحمد خاتمی رییس جمهور وقت ایران و هم‌چنین کمیته تحقیق و تفحص در ششمین مجلس شورای اسلامی ایران شده بود. هیات ویژه دولت سید محمد خاتمی اعلام کرده بود که زهرا کاظمی ۲۶ ساعت در اختیار نیروی انتظامی، ۴ ساعت در اختیار دادسرا و ۲۶ ساعت در اختیار وزارت اطلاعات قرار داشت و ضرب دیدگی جمجمه‌(۵ تیر ۱۳۸۲) نیز در زمانی صورت گرفت که زهرا کاظمی در اختیار وزارت اطلاعات قرار داشته ‌است.
مقامات حکومت اسلامی، دلیل مرگ وی را برخورد سر خانم کاظمی با جسمِ سخت و ضربه مغزی اعلام کردند.
محسن آرمین، یکی از نمایندگان مجلس ششم که پیگیر پرونده قتل زهرا کاظمی بود همان زمان طی ایراد یک نطق پیش از دستور در نشست علنی مجلس قاضی مرتضوی را به‌عنوان متهم اصلی قتل زهرا کاظمی معرفی کرد و در بخشی از این سخن‌رانی، آرمین با هشدار پیامدهای سکوت مسئولین در برابر این دست فجایع گفت: «قاضی مرتضوی به‌جای رعایت حریم خبرنگاری حکم بازداشت وی را صادر می‌کند اما او را پس از دو روز به‌نیروی انتظامی منتقل می‌کنند و زهرا کاظمی آن‌جا می‌گوید در هنگام بازجویی از ناحیه سر مورد ضرب و شتم قرار گرفته است. من می‌دانم قاضی مرتضوی در سطحی نیست که بتواند بدون پشتوانه دست به چنین اقداماتی بزند، اما روی سخنم با شماست این اعمال خودسرانه و غیر مسئولانه در صورت سکوت و مسامحه من و شما قطعا در این حد باقی نخواهد ماند.
بعدها روزنامه وقایع اتفاقیه نیز گزارش مشروحی از جلسه دادگاه تهیه کرده بود که بخشی از آن به‌متن سخنان خانم عزت کاظمی، مادر زهرا کاظمی اختصاص داشت که شکنجه علیه زهرا کاظمی را تایید کرده و گفته بود: دختر من مجوز داشته، به چه مناسبتی او را گرفته‌اند و برده‌اند؟ سینه‌هایش را سوزاندند، دستش را شکستند، پایش را شکستند، زیر شکمش را تکه تکه کردند. من یک دانه اولاد داشتم اگر قاتل هم بود اعدامش می‌کردند، نه این که این بلا را سرش بیاورند. این روزنامه به‌دلیل انتشار همین گزارش به دستور سعید مرتضوی توقیف شد و پیگیری‌های خانواده ی زهرا کاظمی نیز برای روشن شدن علل قتل و مجازات عاملان آن تاکنون پاسخ روشنی از دستگاه قضایی ایران نگرفته‌اند.

* کاوه عزیزپور
در سال ۱۳۸۵ وقتی ۲۳ سال داشت. وی ۲۷ اردیبهشت ۱۳۸۷، در بیمارستان ارومیه درگذشت. کاوه در سال ۱۳۸۵، وقتی ۲۳ سال داشت به اتهام ارتباط با احزاب اپوزیسیون کرد از سوی اداره اطلاعات مهاباد بازداشت و دادگاه انقلاب مهاباد او را به ۳ سال زندان محکوم کرد. این زندانی سیاسی در اوایل اردیبهشت ۱۳۸۷ به بیمارستان ارومیه انتقال یافت. این زندانی کرد پس از ۲۰ روز به‌سر بردن در کما، در ۲۷ اردیبهشت درگذشت.
کاوه عزیزپور در دومین سال از دوران محکومیت خود، بر اثر آن‌چه که نزدیکانش «سکته مغزی در اثر شکنجه» اعلام کردند، در بیمارستان ارومیه بستری و دو بار تحت عمل جراحی قرار گرفته بود. گزارش‌هایی نیز علت بستری‌شدن او بر اثر «تومور مغزی» در بیمارستان و جراحی مغز حکایت کرده‌اند. در همان زمان اسعد عزیزپور برادر کاوه عزیزپور اعلام کرد که کاوه در بیمارستان برای سومین بار بود که به‌حالت کما رفته بود. وی تاکید کرد که «هنگامی که برای بار دوم به کما رفت، تحت عمل جراحی مغز قرار گرفت، اما پس از ۴۸ ساعت از انجام این عمل نیروهای اطلاعات بدون این که به‌توصیه‌های پزشک وی گوش کنند این زندانی سیاسی را به بازداشتگاه اطلاعات منتقل کردند.» اسعد عزیزپور، گفته بود که «پزشک اخطار داده بود که کاوه باید برای مدت دو ماه در استراحت مطلق به‌سر ببرد.در غیر این صورت خطر جدی او را تهدید می کند.» مقام‌های قضایی هرگز توضیح رسمی درباره علت مرگ این زندانی سیاسی ارائه نکردند.

* محمد رجبی ثانی روز ۸ مهر ماه سال ۱۳۸۳، به‌دنبال درگیری منجر به‌ضرب و شتم با دو شهروند دیگر، با حکم بازپرس شعبه ۲ دادسرای عمومی و انقلاب تهران بازداشت و به‌زندان قزل‌حصار منتقل شد. چند روز بعد ماموران زندان قزل حصار او را به بیمارستان رجایی کرج منتقل کرده و اعلام کردند که در زندان دچار مرگ مغزی شده است. محمد رجبی ثانی از نیروهای نزدیک به‌حکومت و در شمار کسانی بود که مقام‌های حکومت اسلامی از آن‌ها به‌عنوان «جانباز» دوران جنگ نام می برند. خانواده او گفته‌اند که وی «جانباز اعصاب و روان» بوده که بر اثر موج انفجار در زمان جنگ دچار چنین وضعیتی شده بود و تنها با مصرف قرص‌های تجویز شده از سوی روانپزشک تعادل روانیش حفظ می‌شد. آن‌ها در عین حال تاکید کرده‌اند که محمدرجبی ثانی تا زمان بازداشت هیچ‌گونه بیماری جسمی نداشت.‌(به من گفتند او باید در زندان بماند تا ادب شود، خبرگزاری مهر، ۳۰ آبان ۱۳۸۳)
به گفته ملیحه خدمتخواه، همسر محمد رجبی ثانی به رغم این که به قاضی پرونده اعلام شد که این متهم باید به خاطر بیماری روزانه ۲۵ قرص اعصاب و روان استفاده کند، اما قاضی از درج این نکته در قرار بازداشت او خودداری کرده و گفته بود «هم او باید در زندان بماند تا ادب شود و تهدید کرد که اگر یک کلمه دیگر حرف بزنم مرا هم نزد همسرم خواهد فرستاد.» مسئولان زندان قزل‌حصار نیز از دادن این قرص‌ها به زندانی امتناع کرده و از مراجعه محمدرجبی ثانی به پزشک زندان نیز جلوگیری کردند، و پس از وخامت حال او ابتدا وی را به بند بیماران روانی در زندان منتقل کردند. ملیحه خدمت خواه، هم‌چنین گفته است که ماموران با این گمان که محمد رجبی ثانی به عمد و برای قریب آن‌ها، نقش بیماران روانی را در بازی می‌کند «بر سر او ریخته و او را کتک زده بودند بعد هم که حال او بد شده و به‌کما فرو رفته بود و وقتی کاملا بیهوش شد او را به بیمارستان شهید رجایی آورده و گفته بودند، این زندانی دچار مرگ مغزی شده است.»‌(به من گفتند او باید در زندان بماند تا ادب شود، خبرگزاری مهر، ۳۰ آبان ۱۳۸۳)
قوه قضائیه ابتدا در ۹ آذر ۱۳۸۳، با انتشار اطلاعیه‌ای ادعا کرد که پزشکی قانونی کرج «علت فوت رجبی ثانی را عفونت پیشرفته داخلی و عوارض ناشی از آن تشخیص داده شده و گواهی دفن صادر کرده است.» در این اطلاعیه، ادعا شده بود که نتایج بررسی‌های در زندان قزل‌حصار «نشان می‌دهد هیچ‌گونه قصور و سهل‌انگاری در زمینه درمان نام‌برده صورت نگرفته است..‌(قوه قضاییه در خصوص پرونده شهید رجبی ثانی پاسخ داد، خبرگزاری مهر، ۹ آذر ۱۳۸۳)
اما به دنبال انتشار گسترده اخبار مربوط به مرگ محمد رجبی ثانی و جدال میان برخی از نهادهای حکومتی در مورد مرگ این «جانباز اعصاب و روان» در زندان قزل‌حصار سرانجام جمالی کریمی راد سخن‌گوی وقت قوه قضاییه اعلام کرد که «توجه به دستور رییس قوه قضاییه پیرامون بررسی همه جانبه پرونده رجبی ثانی، این موضوع توسط دادستانی کل کشور، سازمان بازرسی کل کشور، دادستانی عمومی و انقلاب تهران و هیاتی از سوی رییس سازمان زندان‌ها پیگیری شد که تحقیقات و بررسی‌ها نشان می‌دهد علی‌رغم تلاش‌های صورت گرفته در این پرونده سهل‌انگاری، مسامحه و کوتاهی ۴ نفر از مسولین زندان قزل‌حصار محرز است چون این افراد به وظیفه قانونی خود عمل نکرده و موجب فوت این فرد شده‌اند.» او هم‌چنین «از تخلف، سهل‌انگاری و مسامحه ۴ نفر از پرسنل زندان قزل‌حصار، پزشک معاینه‌کننده جسد، بازپرس و دادیار قضایی در پرونده جانباز شهید رجبی ثانی خبر داد.»‌(دادستان انتظامی درخواست تعلیق و رسیدگی به اتهامات خلاف مقررات را کرده است، خبرگزاری مهر، ۵ دی ۱۳۸۳)

ولی‌الله فیض مهدوی در مهرماه سال ۱۳۸۰ بازداشت شد، و در ۱۵ شهریور سال ۱۳۸۵ مقام‌های زندان اوین خبر مرگ او را به‌طور رسمی اعلام کرده و مدعی شدند که «ولی‌الله فیض مهدوی خود را در سلولش حلق‌آویز کرد و پس از انتقال به بیمارستان، در آن‌جا فوت کرد.»‌(مدیر روابط عمومی سازمان زندان‌ها: فیض‌مهدوی پس از اقدام به‌خودکشی، در بیمارستان فوت کرد، خبرگزاری ایسنا، ۱۵ شهریور ۱۳۸۵)
ولی‌الله فیض مهدوی در مهرماه سال ۱۳۸۰ هنگامی که ۲۲ سال داشت به‌اتهام عضویت در سازمان مجاهدین خلق در دزفول واقع در استان خوزستان بازداشت شد. دادگاه انقلاب او را به‌اتهام تلاش برای بمب‌گذاری به‌صورت غیرعلنی و بدون حضور وکیل به‌اعدام محکوم کرد، اما در سال ۱۳۸۵، محمدعلی دادخواه و محمد شریف دو وکیل عضو کانون مدافعان حقوق بشر با پذیرش وکالت او برای لغو حکم اعدام ولی‌الله فیض مهدوی تلاش کردند. به دنبال تعیین و ابلاغ روز ۲۶ اردیبهشت ۱۳۸۵ به عنوان روز اعدام به ولی‌الله فیض مهدوی فعالان حقوق بشر به‌تلاش‌های خود برای لغو حکم اعدام او افزودند از جمله وکلای او؛ محمدعلی دادخواه و محمد شریف نامه‌ای به‌محمود هاشمی شاهرودی رییس وقت قوه قضاییه وقت نوشته و خواهان تجدیدنظر در این حکم شدند.
این زندانی سیاسی خود نیز در پیامی که سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۵، از داخل زندان خطاب به فعالان حقوق بشر ارسال کرد، اعلام کرد: «من ولی‌الله فیض مهدوی که در مهرماه ۱۳۸۰ به اتهام پیوستن به سازمان مجاهدین خلق در عراق و اقدام علیه امنیت کشور دستگیر شدم. چون من یک زندانی عقیدتی هستم و اقدام تروریستی علیه حکومت انجام نداده‌ام و فقط صرف داشتن عقیده‌ام در داخل زندان به‌سر می‌برم از تمام افراد آزادی‌خواه و سازمان‌های حقوق بشری می‌خواهم که از اعدام من ممانعت به عمل بیاورند و جلوی این عمل غیرانسانی حکومت را بگیرند.»‌(پیام دوم ولی‌الله فیض مهدوی از زندان گوهردشت، سه‌شنبه ۲۲ اردیبهشت ۱۳۸۵)
اعدام فیض مهدوی در روز ۲۶ اردیبهشت ماه لغو شد و خبرگزاری ایلنا در ۷ خرداد ۱۳۸۵، از قول محمدعلی دادخواه یکی از وکلای ولی‌الله فیض مهدوی اعلام کرد که «با موافقت رییس قوه قضاییه، حکم اعدام فیض مهدوی که به‌اتهام ارتباط با یک گروه غیرقانونی خارج از کشور به اعدام محکوم شده بود، به‌حبس تبدیل شد.»
در ۱۳ شهریور ۱۳۸۵، سهراب سلیمانی مدیرکل سازمان زندان‌های استان تهران، در اظهاراتی که از سوی خبرگزاری فارس وابسته به سپاه پاسداران منتشر شد ادعا کرد: «این زندانی دیروز یک‌شنبه در حمام بند محل استراحت خود در زندان رجایی شهر به‌وسیله لباس خودش، اقدام به‌حلق‌آویز نمودن خود کرد که این موضوع توسط هم اتاقی‌های وی به‌مسئولین زندان اطلاع داده شد و در بهداری زندان کارهای احیاء وی انجام و سپس جهت مداوا به بیمارستان شریعتی منتقل شد.»‌(وب‌سایت اداره کل زندان‌ها)
دو روز بعد اما مدیر روابط عمومی سازمان زندان‌ها از مرگ ولی‌الله فیض مهدوی خبر داد و برخلاف سازمان زندان‌ها که ادعا کرده بود این زندانی در حمام زندان خودکشی کرده، این بار ادعا کرد که «ولی‌الله فیض مهدوی خود را در سلولش حلق‌آویز کرد و پس از انتقال به بیمارستان، در آن‌جا فوت کرد.»‌(مدیر روابط عمومی سازمان زندان‌ها، فیض‌ مهدوی پس از اقدام به خودکشی، در بیمارستان فوت کرد، خبرگزاری ایسنا، ۱۵ شهریور ۱۳۸۵)
این در حالی است که امیرحسین حشمت ساران دبیرکل جبهه اتحاد ملی و از زندانیان سیاسی زندان گوهر دشت در ۱۳ شهریور ماه و در حالی که در مرخصی از زندان به سبر می‌برد اعلام کرد که زندانیان به او اطلاع داده‌اند که «در پی درگیری لفظی روز شنبه ۱۱ شهریور ۱۳۸۵  فیض مهدوی با برخی مقام‌های زندان گوهر دشت به او گفته شد که این همه زندانی سیاسی کشته شده اتفاقی نیافتاده، هرکاری دوست دارید بکنید.» وی هم‌چنین گفت از قول هم‌بندیان دیگر فیض مهدوی گفت: «فیض مهدوی هنگام انتقال به زندان بیهوش و بیجان به‌نظر می‌رسید.»

1036

* ابراهیم لطف‌اللهی فعال دانشجویی در شهر سنندج در ۱۶ دی سال ۱۳۸۶ بازداشت شد و تنها ۹ روز بعد در ۲۵ دی ماه ۱۳۸۶، ماموران امنیتی در تماس با خانواده او ادعا کردند که این فعال دانشجویی در بازداشت‌گاه اطلاعات سنندج خودکشی کرده و جسدش را در گورستان سنندج دفن کرده‌اند.

1038

* زهرا بنی یعقوب پزشک ۲۷ ساله ایرانی و از دانشجویان دانشکده علوم پزشکی دانشگاه تهران، در ۲۰ مهر ۱۳۸۶، به‌جرم همراهی با یک پسر جوان توسط توسط ماموران امر به معروف و نهی از منکر دستگیر شده و سپس به بازداشتگاه ستاد امر به معروف و نهی از منکر شهر همدان منتقل می‌شود اما بعد از ساعت ۴۸ به‌خانواده او اعلام می‌کنند که بروند جسد دخترشان را تحویل بگیرند.
مقامات حکومت اسلامی اعلام کرده بودند که زهرا بنی‌یعقوب با استفاده از یک پرچم تبلیغاتی اقدام به‌خودکشی کرده و ماموران با مراجعه به بازداشتگاه با جسد حلق‌آویز شده وی مواجه می‌شوند.
بازپرس شعبه سوم دادسرای عمومی و انقلاب همدان پرونده مرگ زهرا بنی‌یعقوب را با بیان این که «اصولا جرمی اتفاق نیافتاده که بتوان درباره آن رای صادر کرد» ، مختومه اعلام کرد.
خانواده زهرا بنی‌یعقوب این ادعای مسئولان را در همان روزهای نخست رد کردند اما بعدها با گذشت حدود یک سال از مرگ مشکوک زهرا بنی‌یعقوب، با انتشار نامه‌ای خطاب به مردم ایران از بی‌نتیجه بودن این پرونده و عدم مجازات متهمان آن انتقاد کردند.
خانواده زهرا، ضمن آن که خواهان بررسی دقیق دلایل مرگ و مجازات عاملان آن شده بودند در نامه خود نیز نوشته بودند: ساعت حدود هشت و نیم شب بود. موبایل برادر زهرا زنگ می‌خورد که پیش شماره همدان را می‌بیند. برادر در گفت‌و‌گو با زهرا احساس می‌کند وضعیت روحی زهرا در شرایط خوبی است. او در جواب این سوال برادر که می‌پرسد تو را اذیت نکرده‌اند، می‌شنود «نه» و بلافاصله می‌گوید: «کسی بالای سرم ایستاده است.» بعد از این تماس دقیقا چه اتفاقی افتاده، معلوم نیست و غیر از اعضای ستاد امر به معروف، فقط خدا می‌داند. پدر و مادر زهرا ساعت ۱۰ شب به همدان می‌رسند. در جلوی بازداشتگاه با عجیب‌ترین توهین‌ها مواجه می‌شوند. یکی از اعضای ستاد به پدر زهرا می‌گوید از نظرما دختر تو صلاحیت پزشک بودن در این مملکت را ندارد. این فرد یک هفته پس از خاک‌سپاری زهرای عزیزمان، با خانواده عزادار ما تماس گرفت و با انواع تهدیدها از ما خواست که پرونده را پیگیری نکنیم.

1037

* اکبر محمدی فعال دانشجویی ۳۶ ساله ایرانی بود که در پی اعتراضات دانشجویی تیرماه ۱۳۷۸ تهران دستگیر و در دادگاه بدوی به اعدام محکوم شده بود اما پس از آن که این حکم به ۱۵ سال حبس، کاهش یافت، او در سال ۱۳۸۵ یعنی پس از هفت سال زندان و در حالی که دوران محکومیت خود را سپری می‌کرد، جان خود را در اوین از دست داد.
خانواده محمدی گفته بودند که وی در زندان دچار بیماری‌های گوناگون شده بود اما با این وجود، طبق گواهی پزشکی قانونی موجود در پرونده‌اش، تحمل حبس را نداشت، مقامات زندان با درخواست نامه‌های وی برای بهره‌گیری از امکان مرخصی استعلاجی پس از دو دوره عمل جراحی در بیمارستان موافقت نکردند.
اکبر محمدی همان زمان، برای اعتراض به‌عدم توجه مسئولان زندان به نامه‌هایش برای درخواستِ مرخصی و درمان دست به‌اعتصاب غذا زد و از طریق انتشار نامه‌ای که وب‌سایت صدای آمریکا هم آن را منتشر نمود، اعلام کرده بود که عدم توجه مسئولان زندان به‌خواسته‌هایش دلیل اعتصاب او بوده و آن‌ها را مسئول مستقیم جان خود معرفی کرد.
سهراب سلیمانی، مدیر کل زندان‌های استان تهران همان زمان اعتصاب غذای او را در گفتگویی با خبرنگاران که در خبرگزاری ایلنا هم منتشر شده است، رد کرده و گفته بود که اکبر محمدی وضعیت خوبی داشت، به حمام رفت و دوش گرفت، در این لحظه وضع جسمی وی با مشکل مواجه شد و به همین دلیل توسط زندانبان به‌نگهبانی منتقل می شود که در مسیر انتقال به‌بهداری فوت می‌کند.
اما خلیل بهرامیان، وکیل مدافع محمدی، اعتصاب غذای موکل خود را تایید کرده و گفته بود وقتی از این موضوع آگاه شد به‌زندان اوین مراجعه کرد تا بتواند محمدی را از این اقدام منصرف کند، ولی مسئولان زندان، برخلاف کنوانسیون‌های بین‌المللی و قوانین داخلی ایران، مخالفت کردند.
منوچهر محمدی برادر اکبر محمدی همان زمان به‌بخش فارسی صدای آمریکا، گفته بود:‌ «برادر مرا کشتند.»

* سعید زینالی، از نمونه‌هایی است که در یکی از این زندان‌های سپاه برای همیشه بی‌نام و نشان ماند. سعید زینالی در ۲۳ تیر ماه ۱۳۷۸، در مقابل چشم‌های مادرش بازداشت شد و از آن تاریخ تاکنون، جز یک تماس تلفنی کوتاه، هیچ خبری از این فارغ‌التحصیل کامپیو‌تر دانشگاه تهران در دست نیست. خانواده زینالی از ۱۴ سال پیش تاکنون برای گرفتن خبری از فرزندشان به همه مراکز امنیتی و قضایی مراجعه کرده‌اند اما هیچ پاسخ درستی به آن‌ها داده نشده است.
اکرم نقابی، مادر سعید زینالی گفته است: «هیچ جواب قطعی نمی‌دهند یک ماه پیش از دادستانی به من زنگ زدند گفتند که سعید زینالی آزاد شده. نمی‌دانید چقدر خوشحال شدم چه حالی پیدا کردم. اما بعد انکار کردند. گفتند ما پرونده را دیدیم اشتباه شده. بعد گفتند نگران نباشید و ما پیگیر هستیم و خبرتان می‌کنیم.»
وی می‌افزاید: «رفتیم دادستانی گفتند نماینده سپاه را خواسته‌ایم این‌جا و با او جلسه می‌گذاریم و قضیه را روشن می‌کنیم. قرار بود ظرف ده روز جلسه را بگذارند اما اکنون ۲۵ روز گذشته و هیچ خبری نیست.»
وی می‌گوید: «آقای خدابخشیان، دادیار ناظر زندان اوین بود که به پدر سعید گفته هر موقع می‌خواهیم  جای سعید  را پیدا کنیم و به‌شما اطلاعات بدهیم جایش را عوض می‌کنند. اما توضیح نداده که چه کسی  جای سعید را عوض می‌کند اصلا سعید دست چه کسی است؟ اصلا زنده است؟»

* مهندس پیمان کاوسی، مهندس برق نیز یکی از قربانیان مورد تجاوز قرار گرفته در زندان‌های سپاه پاسداران است.

* عبدالرضا جباری، زندانی منتسب به‌سازمان مجاهدین خلق ایران که در هنگام بازداشت آسیب جدی جسمی دیده بود. جباری پس از هفت سال زندان و گذر از زندان‌های مختلف به مانند دیزل آباد کرمانشاه و زندان اوین، سرانجام در آبان ماه ۱۳۸۷ به‌قرنطینه زندان رجائی شهر کرج منتقل شد و بعد در این زندان جان خود را از دست داد.

* هاشم رمضانی اهل مهاباد در هفته دوم دی ماه ۱۳۸۷، از سوی ماموران اداره اطلاعات ارومیه بازداشت شد. ماموران پس از بازداشت وی بار دیگر به منزل‌شان مراجعه کرده و کامپیوتر و دیش و رسیور دریافت شبکه‌های تلویزیون‌های ماهواره‌ای موجود در منزل را با خود بردند اما اطلاعی از محل نگهداری و اتهام این شهروند مهابادی به‌خانواده‌اش ندادند. چهار روز بعد ماموران در تماسی با خانواده هاشم رمضانی اعلام کردند که برای تحویل گرفتن جسد او به‌اداره اطلاعات ارومیه مراجعه کنند. در مراجعه خانواده وی به اداره اطلاعات ارومیه به‌آن‌ها اعلام شد که هاشم رمضانی در جریان بازداشت «خودکشی» کرده است.
مقام‌های قضایی و اطلاعاتی در ارومیه، هم‌چنین با درخواست خانواده رمضانی برای انتقال جسد وی تهران برای کالبدشکافی و تعیین علت مرگ مخالفت کرده و ضمن اخذف تعهد از آن‌ها خواستند که جنازه هاشم رمضانی را دفن کرده و درباره مرگ او در بازداشتگاه اطلاعات ارومیه اطلاع‌رسانی نکنند.

* امیرحسین حشمت ساران از زندانیان سیاسی زندان گوهر دشت در کرج، جمعه ۱۶ اسفند ۱۳۸۷، پس از چهار سال تحمل زندان، به مرگی مشکوک در زندان درگذشت. وی در سال ۸۳، به اتهام تاسیس گروهی به‌نام «جبهه اتحاد ملی ایران» بازداشت، محاکمه و ‏به ۸ سال زندان تعزیری و ۸ سال زندان تعلیقی محکوم شده بود.‏
وضعیت جسمی امیرحسین حشمت ساران، دست‌کم دو روز پیش‌تر از چهارشنبه ۱۴ اسفند ۸۷، در زندان گوهردشت وخیم شده بود و دوستان زندانیش او را دو بار به بهداری زندان منتقل کرده بودند اما بهداری زندان بار اول از معاینه او ‏خودداری کرده بود و مقام‌های زندان گوهردشت با تاخیر چندین ساعته چهارشنبه شب زمانی او را به بیمارستان ‏منتقل کردند که وضعیت او بحرانی شده بود. روز پنج‌شنبه ۱۵ اسفند ۱۳۸۷، رسانه‌های غیررسمی اخباری درباره وضعیت وخیم جسمی امیرحسین حشمت‌ساران در بیمارستان گزارش ‏منتشر کردند و گزارش دادند که به‌رغم وضعیت وخیم جسمی و بستری بودن این زندانی سیاسی در بخش آی.سی.یو بیمارستان رجایی کرج و حضور دو مامور مراقب، به‌دستور مقام‌های زندان دست‌های امیرحسین حشمت‌ساران را به‌تخت بیمارستان زنجیر شده است.
علی حاج کاظم، رییس زندان گوهردشت در مراجع خانواده امیرحسین حشمت‌ساران به وی، از اعلام محل بستری‌شدن و شرایط وخیم امیر حشمت‌ساران به آن‌ها خودداری کرده و با تاخیری چند ساعته مقام‌های زندان به ‏خانواده این زندانی سیاسی کفتند که اودر بخش آی.سی.یو بیمارستان رجایی کرج بستری شده است. ‏با این حال به فرزندان این زندانی سیاسی اجازه ملاقات و دیدار از پدرشان در بیمارستان نیز داده نشد. امیر حسین حشمت‌ساران و سایر زندانیان هم‌بند او در زندان گوهردشت بارها در زندان مورد ضرب و شتم ماموران قرار گرفته بود و از جمله یک هفته پیش از مرگ، به همراه شماری دیگر از زندانیان مورد حمله ماموران «حفاظت زندان» قرار گرفته و با «باتوم» مورد ضرب و شتم قرار گرفته بود. الهه همسر ساران به سازمان دیده‌بان حقوق بشر در آن زمان گفت: «صبح روز ۵ مارس یکی از هم‌بندان ساران در بند ۲ در سلول ۵ زندان گوهردشت با استفاده از کارت تلفن زندان با او تماس گرفت و گفت ساران شب پیش بیمار و به مرکز پزشکی زندان منتقل شده است. وقتی او با مرکز پزشکی زندان تماس گرفت به‌وی گفته شد که ساران به‌بخش مراقبت‌های ویژه‌(آی.سی.یو) در بیمارستان رجایی شهر منتقل و بستری شده است. همسر ساران توانست با او برای مدت ۱۵ دقیقه در آی.سی.یو ملاقات کند. او می‌گوید ساران «با یک چشم باز» و در حالی که یک دست و یک پایش به تخت بسته بودند به نظر می‌رسید که در حال اغماست. بر روی تخته سفید بالای تخت او نوشته شده بود که وی به‌دلیل «بیماری عصبی» بستری شده است.
صبح روز بعد در ۶ مارس، الهه ساران مجددا برای دیدن شوهرش به آی.سی.یو رفت. اما کارمندان بیمارستان به‌او گفتند که شوهرش فوت کرده است. همسر ساران به دیده‌بان حقوق بشر گفت: «متخصص پزشکی که مراقبت از او را به‌عهده داشت به‌من گفت وی خونریزی مغزی کرده و عفونت ریوی داشت که به همه بدنش سرایت کرده بود و باید زودتر به بیمارستان آورده می شد. او موقعی به بیمارستان آورده شد که در واقع مرده بود.» همسرش می‌گوید در ملاقاتی که ده روز قبل از مرگش با او داشته بدنش ورم کرده بود که او آن را ناشی از عدم فعالیت جسمی دانسته بود. او پیش از آن یک‌بار در ۲۶ فوریه به‌طور موقتی به‌اغما رفته بود. بعد از اغمای اول پزشک بیمارستان در اقدامی غیرعادی برای دادن یک داروی پودری نامشخص از ساران امضاء گرفت.‌(سازمان دیده‌بان حقوق بشر، ۱۹ مارس ۲۰۰۹)
همسر ساران، هم‌چنین به دیده‌بان حقوق بشر گفت که ساران و هم سلولی‌هایش‌(افشین بیمانی، بهروز جاوید تهرانی و کرم خیرآبادی) که آن‌ها نیز زندانی سیاسی بودند یک‌بار توسط سایر زندانیان و بعد «به دفعات زیاد» توسط زندان‌بانان مورد حمله قرار گرفتند. آن‌ها یک روز قبل از آن که ساران به بیمارستان منتقل شود اعلام کرده بودند که که در اعتراض به‌شرایط زندان‌(ازجمله مسائل بهداشتی، پزشکی و فقدان فعالیت بدنی و نور مناسب) دست به اعتصاب غذا خواهند زد. خانم ساران به دیده‌بان حقوق بشر گفت: «من از دوستانش شنیدم که آن شب ۳۰ نگهبان زندان به آن‌ها حمله کرده تا آن‌ها را از اعتصاب غذا بازدارند.»
خانم ساران به دیده‌بان حقوق بشر گفت: «پس از آن سه مرد از وزارت اطلاعات به‌منزل ما آمدند و گفتند که جنازه ساران را به‌ما نخواهند داد زیرا ما مرگ او را بر روی اینترنت و جای دیگر خیلی علنی کردیم.» او افزود: «آن‌ها گفتند که یا خودشان او را در جایی دفن می‌کنند و یا ما می‌توانیم او را دفن کنیم به شرط آن که به دوستان سیاسی‌اش که به دیدار ما می‌آمدند بگوییم به تشییع جنازه نیایند.» نهایتا خانواده ساران، یک تشییع جنازه خصوصی تنها با حضور اعضای خانواده‌اش برگزار کرده و او را در قبرستان سکینه در ۴۰ دقیقه‌ای شهر خود دفن کردند.

* امید رضا صیافی جوان، ۲۸ ساله‌ای بود که به دلیل نوشته‌هایش در یک وبلاگ‌ شخصی از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب تهران به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام» و «توهین به آیت‌الله خمینی و آیت‌الله خامنه‌ای» به‌دو سال و نیم زندان محکوم شده بود اما در حین گذران دوران محکومیت خود، در ۲۸ اسفند ۱۳۸۷ در زندان اوین جان خود را از دست داد.
رادیو زمانه همان زمان، در گزارشی به نقل از حسام فیروزی وکیل و پزشک نوشته بود: پزشکان زندان اوین با وجود درخواست‌های وی برای انتقال آقای میرصیافی به‌بیمارستان، از این کار ممانعت کرده‌اند و مرگ این وبلاگ‌نویس به علت «کم‌کاری صددرصد پزشکی زندان» اوین بوده است.
معصومه میرصیافی خواهر این وبلاگ‌نویس به صدای آمریکا گفته بود:‌ وقتی رفتیم برای شناسایی جسد، من خودم جسد را دیدم، گوش سمت چپ خونریزی شدید داشت، بینی‌اش پر از لخته‌های خون بود، صورتش کبود بود، پشت کتف‌ها کبود بود و پشت کمر، و ظاهرا قسمت پشت گوش آن قسمت، جمجمه شکستگی هم داشته، طوری که آن ملافه‌ای که جسد را پیچیده بودند کاملا خونی شده بود قسمت زیر سر. بعد آن‌جا جسد را به ما تحویل دادند فرستادیم پزشکی قانونی کهریزک، چهار ساعت طول کشید، ظاهرا کالبد شکافی انجام شد به ما توضیح خاصی ندادند. یک فرمی به‌ما داده شد که داخلش توضیحاتی خواسته بودند از سوابق بیماری امید که ما همه را رد کردیم، ایشان نه بیمار بود نه معتاد بود و نه هیچی. بعدش یک قسمتی نوشته بود که آیا شما شکایتی دارید؟ من هم نوشتم که بله. البته افرادی آن‌جا بودند می‌گفتند که اگر بنویسید شکایت دارید جسد را ممکن است تحویل تان ندهند. من هم آن‌جا گفتم که اصلا جسد را نمی‌خواهم تحویل بدهند و جسد امید به‌چه درد من می‌خورد؟ من نوشتم ما شکایت داریم، مسئولین زندان اوین مقصر هستند این قتل مشکوک است و باید پیگیری شود. در حالی که این‌ها به ما گفته بودند که ایشان قرص خورده، فشارش افت کرده و فوت کرده، پدر من سی سال بهیار بیمارستان سینا بوده، چنین چیزی نمی‌تواند صحت داشته باشد و ایشان قطعا کتک خورده، این را مطمئن هستم.
پرونده مرگ این زندانی هم به‌فرجام روشنی نرسیده و پیگری‌های خانواده‌اش نتیجه‌ای نداد.

* علی بادوزاده، که از اواخر اسفندماه ۱۳۸۷، توسط ماموران امنیتی بازداشت شده بود، در اطراف شهرستان مهاباد پیدا شد. علی بادوزاده، ۳۵ ساله اهل شهرستان مهاباد به‌اتهام همکاری با احزاب کرد و به عنوان مطلع در مورد فعالیت‌های برادرزاده‌اش و تعدادی دیگر، در روز ۲۸ بهمن توسط ماموران امنیتی بازداشت و به‌محل نامعلومی منتقل شده بود. صبح روز پنجم اسفندماه، پس از ۸ روز پیکر بی‌جان وی که آثار ضرب و شتم بر آن مشاهده می‌شد، در اطراف شهرستان مهاباد پیدا شد.

* در جریان اعتراضات پس از انتخابات سال ۱۳۸۸ و بازداشت‌های گسترده پس از آن گزارش‌های متعددی از کشته‌شدن، شکنجه، و تجاوز به بازداشت‌شدگان منتشر شد. در این میان، اما کشته‌شدن امیر جوادی‌فر، محمد کامرانی، محسن روح‌الامینی و رامین آقازاده قهرمانی در بازداشتگاه کهریزک از ویژگی خاصی برخوردار است.
امیر جوادی‌فر، محمد کامرانی، محسن روح‌الامینی و رامین آقازاده قهرمانی به همراه ده‌ها نفر دیگر از مردم معترض در جریان راه‌پیمایی ۱۸ تیر ماه ۱۳۸۸ در تهران، از سوی ماموران در خیابان‌های اطراف دانشگاه تهران بازداشت شده و در هماهنگی فرماندهان ارشد نیروی انتظامی با سعید مرتضوی دادستان وقت تهران به بازداشتگاه کهریزک منتقل شده و در اثر شکنجه و ضرب و شتم در این بازداشتگاه کشته شدند.

*از احمد نجاتی کارگر نیز به‌عنوان یکی دیگر از کشته‌شدگان بازداشتگاه کهریزک نامبرده شده است.

در این میان کشته‌شدن محسن روح‌الامینی که پدرش عبدالحسین روح‌الامینی از اعضای سابق حزب ایثارگران و از نزدیکان محسن رضایی و شماری دیگر از مقام‌های حکومتی، منجر به علنی شدن کشتار زندانیان در بازداشتگاه کهریزک شد، تا آن‌جا که در ۷ مرداد ۱۳۸۸ اعلام شد که علی خامنه‌ای رهبر حکومت اسلامی پس از دریافت گزارشی در این زمینه، دستور تعطیلی بازداشتگاه کهریزک را صادر کرده است. هرچند گزارش‌های دیگر از تداوم فعالیت این بازداشتگاه حکایت دارند.

*در ۲۱ دی ماه سال ۱۳۸۸، «کمیته ویژه مجلس شورای اسلامی برای پیگیری حوادث پس از انتخابات»، ضمن انتشار گزارشی درباره بازداشتگاه کهریزک «سعید مرتضوی، دادستان عمومی و انقلاب وقت تهران را به عنوان صادرکننده دستور انتقال بازداشت ‌شدگان روز ۱۸ تیر به بازداشتگاه کهریزک» معرفی کرد و اعلام کرد که مرتضوی دلیل این کار را «فقدان ظرفیت زندان اوین» اعلام و هم‌چنین مدعی شده که علت مرگ برخی از بازداشت‌شدگان پس از انتخابات در بازداشتگاه کهریزک «ابتلا به بیماری مننژیت» است اما کمیته ویژه مجلس در بررسی‌های خود به این نتیجه رسیده که «هر دوی این اظهارات خلاف واقع است.»
گزارش کمیته ویژه مجلس، تاکید کرد که «فقدان جا و ظرفیت زندان اوین، مطلب صحیحی نیست و زندان اوین کاملا آمادگی پذیرش آن بازداشت‌شدگان را داشته» و علاوه براین علت مرگ بازداشت‌شدگان نیز «ضرب و شتم و بی‌توجهی ماموران و مسئولان بازداشتگاه، ازدحام زندانیان، ضعف امور بهداشتی، تغذیه نامناسب، انتقال نامناسب با اتوبوس، و گرما» بوده است. کمیته ویژه مجلس با تاکید براین که «بررسی همه‌جانبه دلایل کشته‌شدن این سه جوان بازداشت‌شده بر عهده دستگاه قضایی است» از قوه قضاییه خواست تا ضمن «ریشه‌یابی دقیق و برخورد جدی با همه عوامل این حادثه تلخ اعم از قضایی، اداری و انتظامی و بدون رعایت هر گونه ملاحظه‌ای و با تقدم دلسوزی تام نسبت به آبروی نظام جمهوری اسلامی» این پرونده را به نتیجه برساند و افکار عمومی را از اقدامات خود مطلع و «با عوامل اصلی بدون توجه به عناوین» آن‌ها برخورد کند.‌(متن کامل گزارش کمیته ویژه مجلس، ۲۰ دی ۱۳۸۸)

* پرونده مرگ مشکوک پزشک وظیفه بازداشتگاه کهریزک رامین‌پور اندرجانی نیز هم‌چنان مسکوت مانده است. رامین‌پور اندرجانی پزشک وظیفه‌ای بود که بازداشت‌شدگان در بازداشتگاه کهریزک را قبل از مرگ ویزیت کرده بود اما نیروی انتظامی به فاصله کوتاهی از افشای جنایات بازداشتگاه کهریزک ادعا کرد که او در محل استراحت‌گاه خود در داخل یکی از مجتمع‌های پزشکی این نیرو خودکشی کرده است.

* امیر جوادی فر دانشجوی مدیریت دانشگاه آزاد قزوین بود که او نیز در جریان درگیری‌های پس از انتخابات در روز ۱۸ تیر ۱۳۸۸ بازداشت شده بود. پیکر بی‌جان این جوان ۲۵ ساله که در اثر ضرب و شتم و شکنجه در زندان جان‌باخته بود به خانواده‌اش تحویل داده شد.
در گزارش هیات تحقیق و تفحص از حوادث بعد از انتخابات نیز تاکید شده بود؛ چون امیر جوادی‌فر در زمان دستگیری مورد ضرب و شتم قرار گرفته و نام‌برده از نظر جسمی ضعیف شده و توان مقاومت در برابر صدمات کهریزک را نداشت جان باخت. اما علی جوادی‌فر، پدرِ امیر جوادی‌فر در زمان خاک‌سپاری فرزندش به صدای آمریکا گفته بود: امیر در بیمارستان فیروزگر بستری بود، چکاب کامل شده بود، یک شب در بیمارستان خوابید، صحیح و سالم بود و با پای خودش تحویل پلیس پیش‌گیری داده شد با دست خودم، قبل از این که به پلیس برود نوشابه خورد، خنده کرد و گفت دو روز دیگر بر می گردم، ولی پسرم رفت.
بابک جوادی‌فر، برادر امیر جوادی‌فر نیز به سایت «جرس» گفته است: من خودم سراغ تک‌تک کسانی که با امیر در کهریزک بوده‌اند رفته‌ام، کسانی که به ما گفتند امیر در روزهای آخر بینایی‌اش را از دست داده بود، کسانی که می‌گفتند به دلیل آلودگی فضای بازداشتگاه پس از ضرب و شتم، چشم‌های امیر چرک کرده بود و دیگر بینایی کامل نداشت تا بتواند به تنهایی راه برود.
در روند دادگاهی که برای متهمان پرونده کهریزک برگزار شده است، خانواده امیر جوادی‌فر و سایر کشته‌شدگان این بازداشتگاه اعلام کردند که خواستار محاکمه آمران این قتل و پیگرد قضایی کسانی که دستور انتقال زندانیان به کهریزک را داده بودند، هستند. این خانواده‌ها بارها از دادستان وقت تهران سعید مرتضوی به عنوان کسی که دستور انتقال زندانیان به‌کهریزک را داده بود یاد کردند اما او تاکنون به‌طور جدی مورد پیگرد قضایی قرار نگرفته است.

* رامین آقازاده قهرمانی، یکی از جوانانی بود که در حوادث بعد از انتخابات دستگیر شد اما پانزده روز بعد با بدنی که آثار شکنجه بر روی آن نمایان بود آزاد شد و به‌گفته نزدیکانش تنها پس از دو روز، به‌دلیل وجود «لخته‌های خون» در سینه‌اش جان داد.

* محمد کامرانی
، جوان ۱۸ ساله‌ای بود که در جریان اعتراضات ۱۸ تیر سال ۱۳۸۸ بازداشت شد. به‌گفته خانواده محمد کامرانی، این جوان در حالی که خود را برای کنکور پزشکی آماده می‌کرد در جریان درگیری‌های نزدیک به دانشگاه تهران دستگیر شد و سپس به دلیل شکنجه، ضرب و شتم در زندان، جان‌باخت.
علی کامرانی، پدر محمد کامرانی به خبرنگار جرس گفته است: کسانی به اسم لباس شخصی پسرم را دستگیر کردند، او را بی‌رحمانه مورد ضرب و شتم قرار دادند و بعد بچه‌ای که در کما بود و تب شدید داشت را با غل و زنجیر به تخت بیمارستان لقمان بسته بودند تا زمانی که پس از انتقال به بیمارستان مهر تهران، دیگر جان‌اش را از دست داد.
وی گفته است: خدا می‌داند چه به‌روزمان آمد وقتی در دادگاه متهمان پرونده کهریزک حرف‌های کسانی که در همان بازداشتگاه بوده‌اند را در مورد جنایت‌های رخ داده شنیدیم، فیلم دادگاه متهمان کهریزک را نشان دهند تا عمق فاجعه را مردم ببینند. آمران باید محاکمه شوند. همان قاضی که دستور داد بچه مرا ببرند کهریزک باید محاکمه شود.
پدر محمد کامرانی پس از مطلع شدن از جان باختن فرزند خود، به هاشمی شاهرودی شکایت نامه‌ای نوشت که در آن نام سعید مرتضوی را به‌عنوان کسی که دستور انتقال زندانیان به کهریزک را داده بود قید کرده است و شاهرودی نیز در ذیل نامه دستور پیگیری داده بود و در کنار این اقدام، او هم‌چنین نامه‌ای به‌رهبری حکومت اسلامی می‌نویسد که خامنه‌ای نیز دستور پیگیری را در ذیل نامه کامرانی می‌نویسد.

*علیرضا داوودی، دانشجویی ۲۶ ساله اصفهانی بود که در تاریخ ۷ مرداد ۱۳۸۸، در سن ۲۶ سالگی در بیمارستان درگذشت. علیرضا داوودی، سردبیر نشریه دانشجویی راه خاکی دانشگاه اصفهان بود، که به‌دلیل فعالیت‌های دانشگاهی از تحصیل محروم شده بود و در بهمن ۸۷، هم‌زمان با بازداشت محمدپورعبدالله در تهران، او نیز در شاهین شهر اصفهان بازداشت شده بود.
یکی از نزدیکان وی به‌خبرگزاری «جرس» گفته است علیرضا را اردیبهشت ماه با قرار وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی از زندان آزاد کردند اما او از همان روزهای آزادی، از تبعات زندان و فشارهای روحی که به او واردشده بود رنج می‌برد و خانواده‌اش او را دربیمارستان بستری کردند. اما در نهایت در مرداد ماه ۸۸، در بیمارستان درگذشت.

* هدی‌ صابر فعال ملی مذهبی، زندانی سیاسی و از گردانندگان مجله توقیف شده «ایران فردا» بود پس از اعتصاب غذایی که در اعتراض به‌نحوه جان باختن هاله سحابی انجام داده بود، بنا بر گواهیِ بیش از ۶۰ زندانی سیاسی مورد ضرب و شتم قرار گرفت و پس از انتقال به‌بیمارستان مدرس تهران در گذشت
پس از این که منابع نزدیک به‌حکومت مرگ هدی صابر را طبیعی و به دلیل نارسایی قلبی اعلام کردند، ۶۴ زندانیِ سیاسی بند ۳۵۰ زندان اوین با ارسال نامه‌ای گواهی دادند که هدی صابر در هشتمین روز اعتصاب غذای خود در بهداری زندان اوین از سوی ماموران امنیتی و اطلاعاتی به‌شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفته است. آن‌ها شرایط بد جسمانی وی را از نزدیک شاهد بوده‌اند.
رییس بهداری بازداشتگاه اوین نیز گفته است: هدی صابر اعتصاب غذا نداشت و علت مرگ وی سکته قلبی وسیع بوده است.
فریده جمشیدی، همسر هدی صابر در گفتگویی که با جرس انجام داد، گفته است: آخرین بار که به‌ملاقات همسرم رفتم هم‌چنان در اعتصاب غذا بود و ازش خواهش کردم اعتصاب را بشکند که گفت نه نمی‌توانم اعتصاب را بشکنم زیرا هاله سحابی خیلی مظلومانه کشته شد. همسرم بعد از ده روز اعتصاب غذا، آن هم اعتصاب غذای تر فوت شده و به شهادت زندانیان به‌وضعیت ایشان رسیدگی نشده و همین علت فوت ایشان بوده است. همسرم بعد از درد شدید به‌بهداری می‌رود. اما آن‌جا به‌جای رسیدگی مورد ضرب و شتم هم قرار می‌گیرد. ما در آینده نام کسی هم که ایشان را مورد ضرب و شتم قرار داده منتشر خواهیم کرد.
وی هم‌چنین خواستار ورود سازمان‌های بین‌المللی به این رخداد شد و گفت: همسر من یک سال بود که در زندان نگهداری می‌شد بارها هم اعتراض کردیم اما به‌طور غیرقانونی او را در زندان نگهداشته بودند. من مسئول را نیروهای قضایی می‌دانم. اما سازمان‌های بین‌المللی باید تعیین کنند که مسئولیت مرگ همسرم با کیست؟ و من در این‌جا از همه سازمان‌های بین‌المللی می‌خواهم هر چه سریع‌تر پیگیری و مشخص کنند که علت مرگ همسر من چه بوده است؟

*محسن دکمه‌چی،  زندانی سیاسی در فروردین ماه ۱۳۸۹، به‌دلیل بیماری در زندان درگذشت. علت مرگ او هم عدم رسیدگی به‌موقع پزشکی ذکر شده است. مریم النگی، همسر دکمه‌چی به بی‌بی‌سی فارسی گفت که آقای دکمه‌چی به خاطر وخامت وضعیت جسمی، در حال دریافت خدمات ویژه پزشکی از جمله شیمی درمانی بود. به گفته خانواده دکمه‌چی، وی به اتهام هواداری از سازمان مجاهدین خلق و حمایت مالی از خانواده‌های زندانیان سیاسی به‌تحمل ۱۰ سال حبس در زندان گوهردشت محکوم شده بود.
پیش از مرگ این زندانی، گزارش‌های متعددی در وب‌سایت‌های مختلف در ارتباط با وخامت وضعیت جسمی دکمه‌چی و نیاز فوری او به دریافت خدمات پزشکی منتشر شده بود.

* حسن ناهید مهندس مخابرات که به‌اتهام افشای اسناد طبقه‌بندی شده بازداشت شده از جمله کسانی بود که به‌دلیل بیماری و عدم موافقت مسئولان برای مرخصی و رسیدگی پزشکی در خارج از زندان جان باخت.
اگرچه وی در روزهای پایانی عمرش زمانی که بیماری او وخامت بیش‌تری یافت به بیمارستان منتقل شد، اما تنها چند روز بعد از انتقال به بیمارستان درگذشت. در بیانیه زندانیان بند ۳۵۰ اوین که جرس آن را منتشر کرده بود، نسبت به‌وضعیت نابسامان پزشکی او اعتراض شده و محسن ناهید نیز به‌عنوان یکی از قربانیان قید شده بود:
در ماه‌های اخیر با هدف هرچه محدودکردن زندانیان سیاسی، آن‌چنان فشار از سوی رژیم حاکم افزایش یافته که حتی رسیدگی‌های پزشکی و درمانی نیز از سوی آنان دریغ گشته تا حدی که این قصور در بعضی از زندانیان سبب به وجود آمدن آسیب‌های غیرقابل جبران و حتی در چند مورد منجر به‌فوت شده است. که اسامی هم‌چون اکبر محمدی و امیرحسین حشمت ساران در سال‌های گذشته ومحسن دگمه‌چی و حسن ناهید در ماه‌های اخیر به‌همراه بسیاری اسامی دیگر گواه بر این مطلب می‌باشد.

* در فاصله آبان ۱۳۸۴ تا خرداد ۱۳۸۸ دست‌کم ۹ تن از زندانیان زن در بند زنان زندان گوهردشت کرج با مرگ‌های مشکوک از پا درآمده یا به‌قتل رسیده‌اند. فرشته فامیل، هانیه هادیان، آرزو عبدی، فرشته رجب‌زاده، مینا ملکی، کاترین صفا، شیرین ذوقی، هدیه مویدی، و مهناز اکبری از قربانیان مرگ در بند زنان زندان گوهر دشت هستند. مقام‌های قضایی شماری از این موارد را «خودکشی» و شمار دیگری را «قتل» توسط دیگر زندانیان عنوان کرده‌اند. اما تاکنون اجازه تحقیق مستقل در این باره داده نشده و جزئیات تحقیقات مسئولان زندان و قوه قضاییه در این‌باره نیز منتشر نشده است.
تنها پس از انتشار گزارش‌هایی درباره موارد متعددی از مرگ مشکوک زنان در بند زنان زندان گوهردشت، در زمستان سال ۱۳۸۸، جلسه محاکمه‌ای در شعبه ۷۱ دادگاه کیفری استان تهران برگزار شد. در جریان این محاکمه، تعدادی از زنان زندانی به عنوان عاملان این قتل‌ها معرفی شدند اما اعلام شد که خانواده برخی از زنان زندانی شناسایی نشده و علاوه براین دست‌کم «۲ نفر از زنانی که قرار بود به اتهام قتل هم‌بندان‌شان محاکمه شوند، در زندان خودکشی کرده‌اند.»‌(قتل در زندان زنان، کیکاووس صولتی، رییس شعبه ۸۰ دادگاه کیفری استان تهران، روزنامه جام جم، ۵ اسفند ۱۳۸۸؛ محاکمه عاملان جنایت شبانه در زندان زنان، روزنامه فرهیختگان، ۱۴ اسفند ۱۳۸۸و عاملان جنایت در زندان زنان محاکمه شدند، خبرآنلاین، ۱۱ اسفند ۱۳۸۸)
در ۲۵ اسفند سال ۱۳۸۹ نیز روابط عمومی سازمان زندان‌ها وابسته به قوه قضاییه با صدور اطلاعیه‌ای اعلام کرد: «تعدادی از زندانیان شرور و قاچاقچیان مواد مخدر که حکم اعدام آن‌ها صادر شده است، قصد داشتند در یکی از بخش‌های زندان قزل‌حصار با انجام خراب‌کاری در زندان مبادرت به فرار نمایند که با حضور مقتدرانه عوامل مسئول و همکاری سایر زندانیان… ناکام ماندند.» غلامحسین اسماعیلی، رییس سازمان زندان‌های ایران نیز هم‌زمان کشته و زخمی‌شدن تعدادی از زندانیان را در درگیری سه‌شنبه شب ۲۴ اسفند ماه در زندان قزل‌حصار تایید کرده و ادعا کرد که «عوامل اصلی این اغتشاش» شناسایی شده اند.‌
منابع غیررسمی شما زندانیانی که طی این درگیری بر اثر شلیک ماموران گارد و حفاظت زندان قزل‌حصار کشته شدند را ده‌ها نفر اعلام کردند اما رسانه‌های رسمی و از جمله روزنامه جام جم وابسته به سازمان صدا و سیمای جمهوری اسلامی اعلام کرد که دست‌کم «۱۰  زندانی کشته و ۱۵ زندانی دیگر زخمی شده‌اند.»‌(فرار بزرگ از زندان قزل‌حصار ناکام ماند، روزنامه جام جم، ۲۶ اسفند ۱۳۸۹)
قوه قضاییه اسامی هیچ یک از زندانیان کشته یا مجروح شده در زندان قزل‌حصار را اعلام نکرده و با گذشت ماه‌ها از این رویداد، هیچ گزارش رسمی از سوی سازمان زندان‌ها، قوه قضاییه یا سایر نهادهای حکومتی درباره جزئیات و ابعاد کشتار زندانیان قزل‌حصار در اسفند ۱۳۸۹ منتشر نشده است.

* یک سال بعد یعنی سال ۱۳۸۹، بخشی از این پرونده که حتی خود مقامات حکومتی نیز آن را «جنایات بازداشتگاه کهریزک» می‌نامند، با محاکمه «۱۱ نظامی و یک نفر غیر نظامی» در سازمان قضایی نیروهای مسلح به‌صورت غیرعلنی و بدون ذکر نام متهمان برگزار شد. در جریان برگزاری همین دادگاه بود که در حالی که عبدالحسین روح‌الامینی اعلام کرد رامین آقازاده قهرمانی نیز در شمار کشته‌شدگان بازداشتگاه کهریزک و کسیب است که بر اثر عوارض شربات و شکنجه در این بازداشتگاه کشته‌شده است اما چون مرگ او در بیرون از بازدشتگاه رویداده سازمان قضایی نیروی‌های مسلح حاصر نشده به شکایت خانواده رامین آقازاده رسیدگی کند.
دوشنبه ۱ شهریور ۱۳۸۹، غلامحسین محسنی اژه‌ای سخن‌گوی قوه قضاییه خبر «تعلیق سه مقام قضایی مرتبط با پرونده کهریزک» را تایید کرد و رسانه‌ها نیز پس از انتشار خبر «صدور حکم تعلیق برای سعید مرتضوی، حسن زارع دهنوی‌(قاضی حداد) و علی اکبر حیدری‌فر» از احتمال برگزاری محاکمه آن‌ها خبر دادند. یک ماه بعد در هفتم مهر ماه ۱۳۸۹، خانواده‌های محمد کامرانی، محسن روح‌الامینی و امیر جوادی‌فر با ارسال نامه‌ای به‌سازمان قضایی نیروهای مسلح از اعدام دو افسر نگهبان بازداشتگاه کهریزک که دادگاه آن‌ها را به عنوان مباشر قتل فرزندان‌شان به اعدام محکوم کرد، گذشت کردند.
البته خانواده کشته‌شدگان کهریزک، در همین نامه اعلام کردند که خواهان «لغو مصونیت آمران قضایی این جنایت» هستند و تاکید کردند که «ما صاحبان خون به ناحق ریخته‌شده فرزندان‌مان، با گذشت از قصاص دو مجری این جنایت که محکوم به‌اعدام شده‌اند و تاکید بر اجرای سایر مجازات‌ها در مورد آن‌ها، بیش از پیش خود را در مسیر خون‌خواهی و پیگرد آمران و عاملان اصلی جنایت که مصونیت‌های رسمی و غیررسمی آن‌ها در حال فروریختن است، قرار خواهیم داد.»

* غلام‌رضا بیات اهل کامیاران، که شهریور ۱۳۸۹، به‌اتهام نگهداری مشروبات الکلی توسط اداره آگاهی کامیاران بازداشت شده بود به دلیل شکنجه‌های جسمی در بازداشت‌گاه جان باخت. غلام‌رضا از سوی اداره آگاهی تحت تعقیب قرار داشت پس از معرفی خود به پلیس در اثر بدرفتاری و شکنجه‌های جسمی دچار خونریزی داخلی شده و به‌کما رفت. وی پس از انتقال به بیمارستان جان‌باخته و پزشکی قانونی علت مرگ وی را خونریزی داخلی به سبب ضرب و شتم شدید اعلام کرده است.

* زهرا جعفری روز ۱۶ دی ماه ۱۳۸۸، به‌بهداری به خارج زندان منتقل شد. جسد این زندانی زن که متهم به ارتباط با یکی از گروه‌های اپوزیسیون بود و نزدیک به ۵ ماه را در زندان به سر می‌برد به‌بهداری زندان ارومیه و سپس به خارج زندان منتقل شد. زهرا فاقد حکم مشخص و خاصه حکم اعدام بوده دلایل و شکل مرگ این زندانی که در سلول انفرادی نیز نگهداری می‌شد در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

* بهمن مسعودی، زندانی عادی، سی و یکم مرداد ماه ۱۳۸۸، در زندان مرکزی ارومیه، در سلول انفرادی و زیر شکجه جان خود را از دست داد.
بهمن مسعودی، به علت اصابت باتوم به سر وی توسط یکی از ماموران زندان به نام «خان‌زاده» به قتل رسیده است. پس از این که خبر قتل بهمن مسعودی به خانواده وی رسید، صبح روز اول شهریور ماه، مادر این زندانی با حضور در مقابل درب اصلی زندان مرکزی ارومیه پس از ریختن بنزین به‌روی خود، اقدام به خودسوزی کرد. این مادر داغ‌دیده که با این اقدام خود تاثر حاضران را برانگیخته بود، تا قبل از رسیدن آمبولانس در مقابل دیدگان افراد حاضر در شعله‌های آتش می‌سوخت.

* انور رحمانی، روز شنبه ۲۶ دی ماه ۱۳۸۸، زندانی محبوس در زندان مرکزی سقز به‌دلیلی نامشخص و مشکوک، جان باخت. این زندانی یک هفته پیش‌تر دستگیر شده بود.

* کمال احمدی و خسرو ایزدی
دو نفر از زندانیان عادی سنندج، ۲۶ نوامبر ۲۰۰۹ بر اثر ابتلا به‌بیماری جان باختند.

* کمال اولیایی در دی ماه ۱۳۸۸، به طرز مشکوکی به خاک سپرده شد. دستگاه امنیتی و نیروی انتظامی‌(بخش آگاهی) به خانواده کمال خبر دادند که پسرشان مرده و در قبرستان بهشت زهرا واقع در شهر تهران به خاک سپرده شده است. بعد از رفتن خانواده کمال و مراجعه به ارگان‌های جنایی و قضایی به آن‌ها گفته شد که چندی پیش در موقع درگیری‌ها در تهران جسد وی توسط نیروهای دولتی پیدا شده و به خاک سپرده‌اند. جسد کمال اولیایی به خانواده وی تحویل داده نشد و به آن‌ها گفتند که مدت زیادی است که جسد به خاک سپرده و دیگر اجازه جابه‌جایی جسد وجود ندارد.
کمال برادر ارسلان اولیایی و پسر خاله‌ انور حسین پناهی، دو تن از فعالان سیاسی و مدنی کردستان ایران است. کمال اولیایی از چند سال پیش در تهران مشغول به کار بود. وی بعد از حکم اعدام برادرش ارسلان پیگیر پرونده وی ‌شده بود. پیش‌تر نیز اشرف حسین پناهی برادر انور حسین پناهی در حالی که پیگیر پرونده برادرش بود به‌طور مشکوکی به‌قتل رسیده بود.

* حبیب نادری، زندانی سیاسی کرد در ۲۲ بهمن ۱۳۸۹، در زندان سنندج به‌طرز مشکوکی جان خود را از دست داد. حبیب نادری، اهل شهرک نورآباد شهر تازه‌آباد منطقه‌ ثلاث باباجانی ۸ سال قبل به‌اتهام اقدام علیه امنیت ملی بازداشت و به ۱۰ سال حبس محکوم شده بود.

* سازمان عفو بین‌الملل نیز در اسفند ماه سال ۱۳۸۹، اعلام کرد که به‌دنبال اعتراضات و درگیری‌های بین زندانبانان و زندانیان ۱۴ نفر در زندان قزل‌حصار کرج، زندانی نزدیک شهر تهران کشته شدند.
بر اساس گزارش‌‌های تلویزیون دولتی ایران، و اطلاعیه سازمان زندان‌ها، مقامات رسمی حکومت اسلامی نیز تایید کرده‌اند که درگیری زندانیان و زندان‌بانان در زندان قزل‌حصار کرج منجر به کشته و زخمی شدن چندین نفر شده است. سایت جام جم آنلاین، پایگاه خبری متعلق به‌صدا و سیمای جمهوری اسلامی، آمار کشته‌شدگان را ۱۰ نفر اعلام کرده است.
گزارش‌های متناقضی در این زمینه منتشر شده بود که در نهایت رییس سازمان زندان‌ها نیز به‌خبرگزاری فارس گفت که تحقیقات لازم را در این زمینه به عمل خواهد آورد. تاکنون گزارشی که نشان دهد مقصران حادثه‌ای که در زندان قزل‌حصار رخ داده و منجر به کشته‌شدن زندانیان و چند زندان‌بان هم شده است چه کسانی بوده‌اند.

* در واپسین روزهای سال ۱۳۸۹، روز ۹ اسفند ماه محسنی اژه‌ای سخن‌گوی قوه قضاییه گفت که «پرونده سبحان و کهریزک و دادستان سابق، در دادگاه مفتوح است.»
او هم‌چنین علت تاخیر نزدیک به ۲ ساله در رسیدگی به این پرونده را نیز عدم دریافت استعلامات ذکر کرد و مدعی شد که «شخصا پرسیدم علت چیست که رسیدگی نمی‌شود؟ مسئولان دادسرای مربوطه گفتند استعلاماتی کردیم که هنوز جواب نیامده و این استعلام کاملا تاثیرگذار در تصمیم ما است، اگر جواب استعلام بیاید، کار انجام خواهد شد.»
رونده آمران شکنجه و جنایت بازداشتگاه کهریزک تاکنون مورد رسیدگی قرار نگرفته اما سعید مرتضوی به رغم تعلیق از سوی دادستانی انتظامی قضات به عنوان معاون محمود احمدی‌نژاد و رییس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز منصوب شده و مشغول به کار است و هم‌چنان در جریان سخن‌رانی‌های اخیر علی خامنه‌ای رهبر جمهوری اسلامی نیز در ردیف مهمانان ویژه قرار می‌گیرد.

* شهاب پرویزی، زندانی عادی روز چهارشنبه ۲۵ اردیبهشت ماه ۱۳۹۰، محبوس در زندان مرکزی شهر سقز جان خود را از دست داد. این زندانی در فروردین همین سال دستگیر و از طرف دادگاه سقز متهم به جعل و… شده بود.

* حسن ناهید
مهندس مخابرات در خرداد ۹۰ در زندان به‌دلیل عدم رسیدگی و درمان درگذشت. وی سال ۱۳۸۳، به‌اتهام «افشای اسناد طبقه‌بندی شده» بازداشت شد. وی از سوی دادگاه انقلاب به «۳ سال زندان و پرداخت ۶۳ هزار یورو» محکوم و دوران حبس خود را در بند ۳۵۰ زندان اوین گذراند.
وی در هنگام مرگ مشکوک اکبر محمدی در زندان اوین از امضاء‌کنندگان نامه زندانیان سیاسی بود که خواهان تحقیق و تعیین علت مرگ اکبر محمدی شده بودند. این زندانی سیاسی خود نیز طی دوران زندان با علائم بیماری و درد مواجه شد که با بی‌توجهی و تاخیر مقام‌های قضایی و مسئولان زندان برای اعزام به‌بیمارستان و آغاز درمان مواجه شد. سرانجام بیماری حسن ناهید «سرطان» اعلام شد.
با این حال مقام‌های قضایی و زندان اوین از اعزام او به‌مرخصی استعلاجی خودداری کرده و علاوه بر ۳ سال دوران محکومیت، ۳ سال دیگر نیز به خاطر ناتوانی در پرداخت جریمه ۶۳ هزار یورویی در زندان نگهداری شد. در هفته‌های واپسین زندگی حسن ناهید به‌بیمارستانی در تهران انتقال یافت و در نیمه فروردین سال ۱۳۹۰ درگذشت.
حسین رونقی، مهدی خدایی، احمد شاهرضایی، آرش صادقی و رامین پرچمی پنج نفر از زندانیان سیاسی روز ۶ خرداد ۱۳۹۰، با «انتشار بیانیه‌ای نسبت به محدودیت‌های اعمال شده و نقض حقوق انسانی زندانیان در زندان‌های جمهوری اسلامی» اعتراض کردند.
این زندانیان در بیانیه خود اعلام کردند که «در ماه‌های اخیر با هدف هر چه محدود کردن زندانیان سیاسی، آن‌چنان فشار از سوی رژیم حاکم افزایش یافته که حتی رسیدگی های پزشکی و درمانی نیز از سوی آنان دریغ گشته تا حدی که این قصور در بعضی از زندانیان سبب به وجود آمدن آسیب‌های غیر قابل جبران و حتی در چند مورد منجر به فوت شده است.» این زندانیان از «اکبر محمدی و امیر حسین حشمت ساران» به‌عنوان قربانیان چنین محدودیت‌هایی نام بردند و تاکید کردند که «محسن دگمه‌چی و حسن ناهید نیز در ماه‌های اخیر از جمله زندانیانی بوده‌اند که قربانیان «نقض حقوق انسانی زندانیان» و «فشار» و «دریغ کردن رسیدگی‌های پزشکی و درمانی» شده‌اند.

*۱۶۲ نفر از پزشکان ایران در سال ۱۳۹۰، با انتشار نامه‌ای در روز پنج‌شنبه ۲ تیر ۱۳۹۰، خطاب به صادق لاریجانی، رییس قوه قضاییه خواستار «رسیدگی سریع و بدون اغماض و مجازات مقصرین و مسئولین فجایع اندوه‌بار در رابطه با مرگ مرحوم هدی صابر و مرحومه هاله سحابی» شدند. این پزشکان به شرایط سخت‌زندان‌های ایران اشاره کرده و حفظ سلامت جسمی و روحی زندانیان را از جمله وظایف مسئولان خوانده‌اند.
در نامه پزشکان آمده است: «بدیهی است که اعضای جامعه‌ پزشکی کشور که در قبال سلامت آحاد جامعه احساس مسئولیت می‌کنند، نمی‌توانند در قبال بی‌توجهی مسئولین و تکرار این وقایع سکوت نمایند.» سازمان‌های حقوق‌بشری و ده‌ها فعال سیاسی تاکنون درباره اعتصاب غذای زندانیان اوین و محرومیت بسیاری از زندانیان بیمار، از خدمات پزشکی ابراز نگرانی کرده‌اند.
پزشکان ایرانی تاکید می‌کنند که بی‌توجه مسئولان و عدم پیگیری اتفاقات اخیر «مزید تاسف و نگرانی شده است.» در بخشی از این نامه آمده است که «مرگ ناباورانه و برخورد اسفبار مسئولین زندان با بیماری جدی قلبی مرحوم آقای هدی صابر، زندانی سیاسی جمهوری اسلامی ایران، موجب بهت و اندوه ملت و به خصوص جامعه پزشکی گردید.»
مسئولان جمهوری اسلامی تاکنون درباره قتل هاله سحابی و مرگ هدی صابر اقدامی جدی نکرده‌اند. در حالی‌که شاهدان بسیاری در هر دو مورد خبر از ضرب و شتم قربانیان داده‌اند، مقامات رسمی دلیل مرگ هاله سحابی و هدی صابر را بیماری این دو تن خوانده‌اند.
پزشکان خواستار «تشکیل کمیته‌ پزشکی متخصص و مستقل جهت بررسی وضعیت پزشکی و سلامت سایر زندانیانی» گشتند که «به‌دلیل شرایط زندان و سلول‌های انفرادی دچار عوارض مختلف جسمی و روحی شده‌اند.»
در نامه پزشکان تاکید شده است که «بدون فوت وقت بیماران زندانی و به خصوص زندانیان سیاسی که دچار شرایط و بیماری اورژانس شده‌اند به بیمارستان‌ها و مراکز درمانی مجهز» ارجاع داده شوند.

* مرداد ماه ۱۳۹۰، ناصر خانی‌زاده، زندان سیاسی کرد در بهداری زندان مرکزی ارومیه بر اثر آن‌چه بیماری اعلام شد جان باخت. کلا دوران حبسی که خانی‌زاده باید طی می کرد ۱۸ ماه بود.

* بنابرگزارش آژانس خبری موکریان در سال ۹۱، علی اشکان زندانی عادی براثر سکته قلبی در شامگاه شانزدهم مرداد در بهداری زندان درگذشت. یک روز پس از آن خبات احمدی زندانی سیاسی، که گفته می‌شود از ناراحتی اعصاب رنج می‌برده، در همان بهداری زندان جان می‌بازد.

* خرداد ماه ۱۳۹۱، زندان رجائی شهر کرج باز شاهد فاجعه دیگری بود. منصور رادپور، زندانی سیاسی، با وجود هشت سال محکومیت در بند ویژه امنیتی این زندان به‌دلیل بیماری‌های مختلف ناشی از دوران زندان درگذشت.

* روز دوشنبه ۱۵ خرداد ۱۳۹۱، یک زندانی سیاسی محبوس در سالن ۱۲ زندان رجایی شهر کرج به‌نام محمد زاله نقشبندی، بر اثر نارسایی شدید ریوی  درگذشت. وی که ۴۶ ساله و اهل کردستان و مصدوم شیمیایی جنگ ایران و عراق بود، پس از ۲۱ سال تحمل زندان و فشارهای طاقت‌فرسا و انفرادی‌های طولانی در زندان‌های  مهاباد، ارومیه و رجایی شهر، به خاطر عدم رسیدگی پزشکی و درمانی، جان خود را از دست داد.

* چند روز پس از مرگ محمد زاله، زندانی سیاسی دیگری به‌نام منصور رادپور، در زندان رجایی شهر با سکته مغزی در گذشت.

* از روز ۱۳ آبان ۱۳۹۱، زمانی که اژه‌ای برای مرگ ستار بهشتی، اعلام کرده تا ۲۰ آبان که احمد توکلی از تریبون مجلس به‌اعلام نام این زندانی مقتول پرداخت، هیچ یک از ارکان و اشخاص وابسته به‌حاکمیت حتی یک کلمه در این باره توضیح ارائه ندادند؛ آن هم در حالی که کلمه روز ۱۶ آبان به‌نقل از خانواده، خبر از مرگ این زندانی سیاسی داده بود.
سخن‌گوی دستگاه قضایی، هم‌چنین در اظهارات روز دوشنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۱ خود، اشاره‌ای نکرد که چرا وقتی کلمه در روز ۱۱ آبان از ضرب و شتم و شکنجه این زندانی خبر داد، قوه قضاییه پیگیری نکرد تا از جنایات و شکنجه‌های بعدی که منجر به‌مرگ وی شد، جلوگیری شود.
اژه‌ای، آن‌گونه که خبرگزاری ایلنا گزارش کرده، تنها در تشریح روند پرونده ستار بهشتی گفت: روز ۱۰ آبان بازپرس ذیربط اقدامات لازم را انجام داده و اعلام می شود اگر قرار وثیقه در اختیار بازپرس قرار گیرد بلافاصله متهم با قرار وثیقه آزاد شده و در غیر این صورت به زندان معرفی می‌شود. بنابراین پس از انتقال وی به اوین نامه‌ای نوشته می‌شود که متهم تا زمان ارائه وثیقه برای ادامه تحقیقات در اختیار پلیس قرار گیرد، بدین منظور ساعت ۱۶:۲۰  دقیقه روز ۱۰ آبان متوفی به‌بند ۳۵۰ اوین که یک بند عمومی است منتقل می‌شود اما براساس نامه روز قبل پس از این که وی شب را در اوین می‌گذراند فردای آن روز یعنی ۱۱ آبان پلیس فتا متهم را برای ادامه تحقیقات تحویل می‌گیرد. مسئولان ناجا اعلام کرده‌اند که روز ۱۳ آبان حدود ظهر وقتی برای متهم ناهار بردیم مشاهده کردیم که وی فوت کرده است. بنابراین پس از این پرونده به دستگاه قضا منتقل شد و علاوه بر پرونده اتهامی وی پرونده جدیدی در مجتمع دادسرای جنایی برای بررسی فوت وی تشکیل گردید.
سخن‌گوی قوه قضاییه با همین توضیحات خود ابهامات فراوانی را ایجاد کرد که درباره آن‌ها توضیحی ارائه نداد؛ از جمله ابهام درباره علت انتقال این بازداشتی به بند عمومی در کنار زندانیان دارای محکومیت قطعی، ابهام درباره این که آیا صدور قرار وثیقه به خانواده ستار بهشتی نیز اعلام شده و آن‌ها تامین نکرده‌اند یا خیر، و هم‌چنین ابهام درباره این که از ۱۱۱۱ آبان تا ۱۳ آبان چه اتفاقی افتاده که این زندانی ناگهان در سلول خود فوت می‌کند؛ آن هم در حالی که به اعتراف محسنی اژه‌ای از قول پزشکی قانونی، هیچ مشکل قلبی نداشته است.

* فروردین ماه ۹۲، علیرضا کرمی خیرآبادی که نهایتا به‌حبس ابد محکوم شده است. او نیز به دلیل مشکلات جسمی و ابتلا به مننژیت به صورت اورژانسی به بیمارستان هزارتخت خوابی تهران انتقال یافت و در آن‌جا جان سپرد.

* خرداد ۱۳۹۲، افشین اسانلو از فعالین کارگری، در زندان رجائی شهر به دلیل آن‌چه سکته قلبی اعلام شد، فوت کرد. اسانلو، پیش‌تر در سال ۹۰، به دلیل «جراحات ناشی از شکنجه» در بیمارستان بستری شده و تحت عمل جراحی قرار گرفته بود.

* تیرماه ۹۲، اعلام کردند زندانی عادی پیام اسلامی، در زندان رجائی شهر خود را حلق‌آویز کرده است. در حالی که بعدا مشخص شد که این زندانی عادی پس از ضرب و شتم شدید در بند و بدون حکم شورای انضباطی و خودسرانه به‌انفرادی بند پنج رجائی شهر منتقل شده بود.

* دی ماه ۹۲، یک زندانی به‌نام سعید کمالی در زندان مرکزی زاهدان که در ازای مرخصی به کار برق‌کاری اشتغال داشت، به‌دلیل برق گرفتگی فوت کرد.

* اسفند ماه ۱۳۹۲، زندانی سیاسی بلوچ علی نارویی در زندان ارومیه درگذشت. دلیل مرگ توسط مسئولین زندان بیماری وی اعلام شد. اما خانواده‌اش از آثار کبودی در جسد سخن گفتند.

* اردیبهشت ۱۳۹۳، حیان بلده‌ای زندانی عادی، در زندان چابهار در اثر ابتلا به‌بیماری ایذر فوت کرد.

* تیرماه ۹۳، یک زندانی در زندان بندرعباس به نام مصطفی نصرتی، در زندان دچار شکستگی لگن خاصره و خونریزی داخلی شد که به‌دلیل عدم رسیدگی پزشکی جان به جان باخت.

* پیکر بی‌جان مصطفی ریزی، زندانی سیاسی سابق اهل شهرستان اشنویه، دیروز چهارشنبه ۱۸ تیرماه ۱۳۹۳، به‌طرز مشکوکی در حالت حلق‌آویز پیدا شد.
بنابه گزارش کمپین دفاع از زندانیان سیاسی و مدنی و به نقل از فرات نیوز، پیکر بی‌جان مصطفی ریزی زندانی سیاسی سابق اهل شهرستان اشنویه، دیروز چهارشنبه ۱۸ تیرماه ۱۳۹۳، در محله سریلاوه این شهر، در حالت حلق‌آویز پیدا شد.
برخی از منابع محلی گفته‌اند که این زندانی سیاسی سابق، خودکشی کرده است و برخی همچنین معتقدند که مرگ وی بسیار مشکوک است. هنوز از دلایل اقدام این جوان به خودکشی و یا احتمال قتل وی خبری در دست نیست.
گفته می‌شود این جوان ۳۲ ساله، ۱۶ فروردین‌ماه ۱۳۸۹ از سوی نیروهای امنیتی اطلاعات دستگیر شده و بعدها در دادگاه انقلاب حکومت، به اتهام همکاری با یکی از احزاب کرد مخالف حکومت، به سه سال حبس تعزیری محکوم می‌شود. گفتنی است مصطفی ریزی مدتی از محکومیت خود را در زندان نقده و مدتی را نیز در زندان ارومیه سپری کرده بود.

*حقوق بشر، آخر تیر ماه ۱۳۹۳، گزارش تازه‌ای از «مرگ مشکوک زندانیان» در زندان‌های ایران منتشر کرده است.
در این گزارش فهرست ۴۳ زندانی که در زندان‌های مختلف ایران جان سپرده‌اند با ذکر تاریخ مرگ‌شان آمده است.
این گزارش که بر اساس بازخوانی تحقیقی مدیار سمیع‌نژاد تهیه شده، بازه‌ زمانی سال ۱۳۸۲ تا تیرماه ۱۳۹۳ را در بر می‌گیرد و روایت‌گر مرگ‌های مشکوک زندانیان سیاسی و عادی در زندان‌های ایران است.
مرکز حامیان حقوق بشر گفته است بیش‌تر این‌گونه مرگ‌ها «نمایشی از رد شکنجه زندانیان بوده‌اند.»
در این گزارش فهرست ۴۳ زندانی که در زندان‌های مختلف ایران جان سپرده‌اند با ذکر تاریخ مرگشان آمده است. جوان‌ترین آن‌ها محمد کامرانی‌فر است که گفته می‌شود در سن ۱۸ سالگی در بازداشتگاه کهریزک به دلیل «ضرب و شتم و شکنجه‌های شدید» جان خود را از دست داد و مسن‌ترین آن‌ها ذبیح‌الله محرمی شهروند بهایی است که پس از سپری کردن ۱۰ سال دوران محکومیت در زندان یزد به سرنوشتی مشابه گرفتار آمد.
گزارش بر اساس اطلاعاتی تهیه شده که از این افراد در رسانه‌ها منتشر شده و یا وکلا و خانواده‌های آن‌ها بیان کرده‌اند. همچنین اظهارات یا مدارک منتشر شده قضایی نیز در تهیه این گزارش در نظر گرفته شده است.
با این حال در مقدمه گزارش آمده است: «به باور بسیاری از فعالان حقوق بشر، برخی از حوادث داخل زندان‌ها اعم از مرگ، اعدام، شکنجه و اتفاقاتی که نقض حقوق زندانیان است، هرگز از طریق منابع رسمی یا رسانه‌ای گزارش نمی‌شوند.»

* مرداد ماه ۹۳، در زندان شهرکرد دست‌کم ۱۳ زندانی به دلیل خفگی ناشی از آتش‌سوزی جان دادند.

* شهریور ۹۳، پیکر بهرام تصویری خیابانی از زندانیان محکوم به‌اعدام در زندان رجائی شهر در سلول انفرادی پیدا شد. وی از زندانیان عادی بود که پیش‌تر در ویدئویی در ارتباط با شکنجه و تجاوز در زندان رجائی شهر شهادت داده بود.

* آبان ۱۳۹۳، امین پورمحسن زندانی عادی، در زندان پربنای شیراز به‌طرز ابهام‌آمیزی فوت کرد.

* اردیبهشت ۱۳۹۴، جوانی به‌نام عبدالواحد گمشادزهی در زندان زاهدان به‌دلیل عدم رسیدگی پزشکی جان باخت.

* خرداد ۹۴، انور لاجورد زندانی زندان سلماس به‌دلیل ایست قلبی و تاخیر در اعزام به بیمارستان جان خود را از دست داد. این رویداد در شرایطی اتفاق افتاد که این زندانی در روزهای پایانی حکم خود قرار داشت.

* شهریور ۹۴، شاهرخ زمانی، شاهرخ زمانی، کارگر سوسیالیست و از فعالان جنبش کارگری ایران، روز یک‌شنبه بیست و دوم شهریور هزار و سیصد و نود و چهار، «به‌علت سکته مغزی؟!» در زندان رجایی شهر کرج درگذشت.
هم‌بندان شاهرخ در سالن ۱۲ بند ۴ ساعت ۵ بعد از ظهر جسد او را با دهانی پرخون و سری کبود در تختش در زندان یافتند. وی تا ساعت ۱۰ صبح امروز در کنار هم‌بندانش بوده و مانند همیشه سرحال و با نشاط بوده است. وی به‌طور ثابت ورزش می‌کرده است. این در شرایطی است که این زندانی شب قبل با خانواده خود صحبت کرده بود. تا صبح با دوستان خود بیدار بود و آخرین بار ۹ صبح روز فوت با ظاهری کاملا سرحال در زندان رویت شده بود.
شاهرخ زمانی، نقاش ساختمان ۵۱ ساله، عضو شورای نمایندگان «کمیته پیگیری ایجاد تشکل‌های کارگری» و عضو هیات بازگشایی سندیکای کارگران نقاش و تزیین ساختمان است. وی در ۱۸ خرداد ۱۳۹۰ در تبریز، دستگیر و به ۱۱ سال حبس تعزیری محکوم شد و در این مدت به ۵ زندان منتقل شده است.
شاهرخ در سال‌های ۹۲-۱۳۹۱، به زندان‌های یزد، تبریز، رجایی شهر کرج، باردیگر تبریز، قزل‌حصار کرج و سرانجام در سال ۱۳۹۳، دوباره به‌زندان رجایی‌شهر انتقال یافت. شاهرخ زمانی در سال ۱۳۷۲ نیز به‌جرم فعالیت غیرعلنی سندیکای نقاشان هجده ماه زندانی شده بود.
بنابر همین گزارش‌ها، شاهرخ زمانی پنجمین سال حبس خود را «بدون مرخصی می‌گذرانده» و طی این مدت حتی اجازه حضور در مراسم ازدواج دخترش یا خاکسپاری مادرش را هم نیافته بود.
وی ۳۶ روز را در زندان انفرادی محبوس بود و سپس در دادگاه انقلاب تبریز به‌جرم «تبلیغ علیه نظام، تلاش برای ایجاد سندیکای کارگران نقاش و تشکیل گروهی به قصد برهم زدن امنیت ملی» به ۱۱ سال زندان محکوم شد.
برپایه این گزارش‌ها، شاهرخ چند بار در طول حبس‌اش در زندان تبریز، در بندهای زندانیان غیرسیاسی به‌سر می‌برده و بارها دست به اعتصاب غذا زده بود.
این فعال کارگری، در طول گذراندن زندان‌اش، در نامه‌ای خطاب به «سندیکاها، نهادهای حقوق بشری، انسان‌های آزادی‌خواه و احمد شهید، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر ایران»، از «تهدید، ارعاب و رفتار غیرقانونی» با خود و «شکنجه‌های» جسمی و روحی‌اش در زمان بازداشت و بازجویی‌ها سخن گفته بود.
پیش از این در فروردین ماه سال گذشته سازمان عفو بین‌الملل، با انتشار بیانیه‌ای، خواستار آزادی فوری و بدون قید و شرط او شده بود.
شاهرخ، پیش‌تر در یادداشتی نوشته بود که از سوی بازجویان و شکنجه‌گران و زندان‌بانان تهدید به‌مرگ شده است.در بخشی از این یادداشت آمده است که: «… در پایان قابل تذکر می‌باشد که در اداره اطلاعات به ‌صورت مستقیم و یا غیرمستقیم تهدید به مرگ شده‌ام از جمله مسمومیت، قرار دادن در کنار افراد عادی مبتلا به‌ایدز، وادار کردن افراد نامتعادل روانی٬ جانی و خطرناک به‌درگیری با من، قرار دادن افراد اطلاعاتی در پوشش زندانی در کنار من که مرا تشویق به فرار می‌کردند تا حین فرار با تیر کشته شوم که با شناسایی و افشای این افراد از آن‌ها دور شده‌ام. مامورین چندین بار در زندان در این مورد به‌من تذکر داده‌اند که با توجه به‌نمونه مهندس امانی، مبارزی که توسط ماموران از طریق فرار ساختگی از بین برده شد، مواظب خودم باشم. در مورد هرگونه عواقب از این قبیل من به‌همه هشدار می‌دهم. مرگ من در زندان به هر دلیل متوجه مسئولان می‌باشد…»

کوروش بخشنده مدت زمان کمی پس از آزادی از زندان با قید وثیقه، به‌طرز مشکوکی جان خود را در اثر ایست قلبی از دست داد. یک منبع نزدیک به‌خانواده‌ بخشنده که نخواست نامش فاش شود، به یکی از رسانه‌ها گفته است: مرگ وی کاملا مشکوک بوده اما با این حال، پزشکی قانونی از تحقیق بر روی جسد وی خودداری کرده است.
وی عصر روز ۱۶ اسفند ماه سال ۱۳۹۳، در نزدیکی منزلش توسط ماموران امنیتی بازداشت شده و اخیرا با قرار وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی از زندان مرکزی شهر سنندج آزاد گردیده بود.
وی پس از بازداشت به اداره اطلاعات سنندج منتقل و در آن‌جا مورد شکنجه نیز قرار گرفته بود. شکنجه‌ کوروش بخشنده در حالی صورت گرفته بود که پزشکان، وی را از انجام برخی فعالیت‌های روزانه منع کرده و قرار گرفتن در شرایط استرس‌آور را برای سلامتی وی مضر دانسته بودند. وی قبل از این، در بیمارستان رجایی تهران، تحت عمل جراحی قلب قرار گرفته بود.
بخشنده در ۲۸ مهرماه سال ۱۳۹۴، از سوی شعبه‌ی اول دادگاه انقلاب اسلامی شهرستان سنندج به اتهام عضویت در یکی از احزاب کردی، به تحمل ۲ سال حبس تعزیری محکوم شده بود. بعدها حکم حبس وی، به دلیل «بیماری و کهولت سنی»، به ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری کاهش پیدا کرده بود.
کورش بخشنده از اعضای هیئت اجرایی کمیته دفاع از فعالین کارگری مهاباد، روز پنج‌شنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۴، ساعت یک و سی دقیقه ظهر در مقابل منزل مسکونی‌اش سکته کرد و برای همیشه از تپش ایستاد.

محمد جراحی فعال کارگری و عضو کمیته پیگیری ایجاد تشکل‌های کارگری و هم‌رزم زنده‌یاد شاهرخ زمانی صبح روز پنج‌شنبه سیزدهم مهر ۱۳۹۶، در بیمارستان تجریش درگذشت.
محمد جراجی، بارها دستگیر و زندانی شده بود که ٱخرین بار به مدت پنج سال بدون حتی یک روز مرخصی در زندان بود. و همان‌جا بود که به علت عدم رسیدگی درمانی به بیماری مبتلا شد و پس از آزادی از زندان نیز درمانش به جایی نرسید و روز ۱۳ مهر در بیمارستان در گذشت.
محمد جراحی از مبارزین جنبش کارگری ایران، در خرداد سال ۱۳۹۰، به‌همراه زنده‌یاد شاهرخ زمانی و تعدادی از فعالین دانشجویی دستگیر شد و به‌خاطر فعالیت‌های کارگری به پنج سال زندان محکوم گردید.
محمد جراحی که پنج سال حکم خود را در زندان تبریز گذراند، در زندان به سرطان بدخیم تیروئید دچار شد. در ابتدا بخشی از غده تیروئید محمد جراحی به دلیل سرطانی بودن طی عمل جراحی در بیمارستانی در تبریز برداشته شد. بنا به‌نتایج قطعی آزمایش‌ها و طبق تشخیص کمیسیون پزشکی، ضروری بود که محمد جراحی هر چه زودتر در بیمارستانی در خارج از زندان بستری و تحت درمان قرار گیرد و آزاد گردد. اما با وجود تشخیص پزشکان معالج و پیگیری خانوده محمد جراحی، مقامات زندان و مراجع قضایی حکومت اسلامی در تبریز، اجازه بستری شدن و درمان او در خارج از زندان را صادر نکردند. عدم صدور مرخصی درمانی برای محمد جراحی و آزاد نکردن او جان وی را کاملا به خطر انداخت و امکان علاج و بهبودی در زمان مناسب را از او کاملا سلب کرد. روشن است که جدا از علت مرگ محمد جراحی، حکومت اسلامی ایران مسئول مستقیم ایجاد شرایطی است که محمد جراحی‌ها را به کام مرگ می‌کشاند.
***
قتل در زندان‌های پس از خیزش مردمی دی ماه ۱۳۹۶
اعتراض‌های خیابانی در ایران روز ۷ دی ۹۶ در مشهد آغاز شد و به سرعت سراسر کشور را فراگرفت. تظاهرکنندگان در بیش از ۱۰۰ شهر کوچک و بزرگ ایران شعارهایی را علیه مقام‌های درجه اول حکومت اسلامی، هم‌چون رییس جمهوری، رییس قوه قضاییه و رهبر حکومت اسلامی، سر دادند. در جریان این اعتراضات دست‌کم ۲۵ نفر کشته و حدود ۴۰۰۰ نفر بازداشت شدند. هم‌چنین دست‌کم ۵ تن از بازداشت‌شدگان تظاهرات دی ماه در زندان‌های ایران کشته شدند.

*وحید حیدری، جوان معترض اراکی که دهم دی‌ماه ۱۳۹۶ بازداشت شده بود روز شنبه ۱۶ دی‌ماه، به خاک سپرده شد.
عباس قاسمی، دادستان عمومی و انقلاب استان مرکزی با تایید خبر مرگ یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات اخیر در این استان، گفت: «این فرد در بازداشتگاه کلانتری ۱۲ اراک خودکشی کرده است. وی چندین سابقه کیفری و حمل مواد مخدر داشته است.»
به گزارش میزان، دادستان عمومی و انقلاب استان مرکزی ادامه داد: «آثار خودزنی بر روی جسد این فرد محرز است؛ از طرفی فیلمی از لحظه خودکشی وی نیز موجود می باشد، بنابراین با توجه به شواهد و قرائن موجود مرگ این فرد بر اثر خودکشی در کلانتری تایید شده است.»
وحید حیدری دست‌فروشی که در بازداشتگاه اراک جان باخته، ادعای اعتیاد یا فروش مواد مخدر توسط او را تکذیب کرده‌اند. به‌گفته یکی از بستگان، شکافی ده سانتی در سر او وجود داشته که ادعای خودکشی را بی‌اعتبار می‌کند.
وحید حیدری، در بازداشتگاه کلانتری ۱۲ رضوی اراک در بازداشت بوده و به گفته خانواده‌اش دست‌فروش بود و در همان میدانی بازداشت شده که دست‌فروشی می‌کرد. خانواده حیدری «به شدت تحت فشارهای امنیتی قرار گرفتند و مجبور شدند او را در قبر و مکانی دفن کنند که ماموران امنیتی تعیین کرده‌اند.
علی باقری، یکی از فعالان مدنی اراک، گفته است که «همه می‌گویند که او را در بازداشتگاه بر اثر ضربات باتوم کشته‌اند. پلیس این‌جا تکذیب کرده که به واسطه باتوم کشته شده و گفته‌اند به دلیل حمل مواد مخدر دستگیر بازداشت و در بازداشتگاه خودکشی کرده.»

*محسن عادلی جوان بختیاری، ۱۱ دی ماه ۹۶ در منزل بازداشت و پس از ۲ روز جسدش تحویل خانواده داده شد. مسئولین زندان در دزفول گفتند محسن در زندان خودکشی کرده است. اما به‌گفته نزدیکان آثار شکنجه بر پیکرش نمایان بود.
روابط عمومی سازمان زندان‌ها اعلام کرده است که خبری مبنی بر درگذشت محسن عادلی در زندان به آنان «گزارش نشده است.» این در حالی است که بستگان محسن عادلی اعلام کرده‌اند که بنا به گفته ماموران زندان، او در بازداشتگاه «خودکشی» کرده است.
محسن عادلی. به‌گفته خانواده محسن عادلی، او در جریان اعتراض‌ها در دزفول مورد اصابت گلوله قرار گرفته، بازداشت شده و دو روز بعد، به آنان اطلاع داده شده که فرزندشان در زندان «خودکشی» کرده است. هم‌چنین ماموران به اعضای خانواده محسن عادلی گفته‌اند که «تیراندازی به طرف وی از سوی اغتشاشگران بوده و نه ماموران امنیتی.» ویدئوی مراسم تشییع محسن عادلی در روز ۱۵ دی‌ماه در دزفول در اینترنت قابل مشاهده است.

مدیرکل زندان‌های استان تهران و دو نماینده مجلس، روز دوشنبه ۱۸ دی – ۸ ژانویه ۲۰۱۸، مرگ سینا قنبری، یکی از بازداشت‌شدگان اعتراض‌های اخیر ایران در زندان اوین را تایید کرد. به گفته آن‌ها، سینا قنبری ۲۲ ساله، دیپلمه بیکاری بوده که در جریان اعتراض‌ها توسط نیروی انتظامی بازداشت شده است.

*سینا قنبری. مصطفی محبی، مدیرکل زندان‌های استان تهران، مدعی شده بود که سینا قنبری در دستشویی قرنطینه زندان اوین «از طریق حلق‌آویز کردن خود» اقدام به خودکشی کرده است. هم‌زمان محمود صادقی، نمایندگان تهران در مجلس، «به رییس جمهور و مقامات امنیتی و قضایی» هشدار داده بود که از وقوع «کهریزک دوم» جلوگیری کنند.

ماموران اداره اطلاعات ایلام روز یک‌شنبە ۶ اسفند ۱۳۹۶ بە خانوادە یکی از بازداشت شدگان اخیر به نام «طالب بسطامى» اطلاع دادند کە فرزندشان در زندان جانش را از دست دادە و بیایید جنازەاش را تحویل بگیرید.

*طالب بسطامى. این زندانی به قتل رسیده از اهالی ملکشاهی ایلام است که در جریان اعتراضات دى ماه از سوی نیروهای امنیتی بازداشت شده بود پس از بازداشت نیروهای امنیتی به خانه‌اش ریخته و پس از پیدا کردن دو عدد پرچم مربوط  به کردستان «طالب بسطامی» را به نقطه نامعلومی منتقل کردند و روز ششم اسفند خبر دادند که کشته شده است.
ادارە اطلاعات خانوادە این زندانى را تهدید کردە است که در صورتی کە این خبر رسانەای شود اجازە برگزاری مراسم تدفین بە آن‌ها دادە نخواهد شد.
طالب بسطامی، پنجمین شهروند کرد است که پس از اعتراضات اخیر در زندان‌های‌ ایران زیر شکنجه کشته شده است.
پیش‌تر نیز ۴ زندانی در زندان شهر سنندج بە طرز مشکوکی بە قتل رسیدە بودند.